Lời Kính Thưa
Trong Kỳ Tái Bản
Sau
khi nhóm Khóm Hồng San Diego phổ biến tập Hạnh Phúc kỳ diệu vào mùa xuân
1993, chúng tôi nhận được nhiều ý kiến đóng góp tích cực. Nhận thấy sự
cần thiết trình bày thêm những cách thức cụ thể áp dụng trong sinh hoạt
hàng ngày để duy trì và phát triển niềm an vui trong lành, tươi mát và
tích cực, chúng tôi đã soạn thêm trên một trăm trang cho kỳ tái bản này.
Joseph Campbel, nhà huyền thoại học trứ danh của Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ
thứ hai mươi này, khi được sinh viên của ông hỏi họ phải chọn lựa con
đường nào, ông ta trả lời không chút do dự: “Hãy đi theo niềm an vui kỳ
diệu của chính mình.”
Niềm an vui kỳ diệu đó không đến từ sự thỏa mãn các nhu cầu vật chất hay
tâm lý. Niềm an vui kỳ diệu ấy đã có sẵn muôn thuở nơi mỗi người chúng
ta. Nhà triết học cổ Hy Lạp đã nhắc nhở chúng ta: “Hãy tự biết về chính
mình.” Đức Phật chỉ rõ cho thấy con người chân thật của mỗi chúng ta vốn
vượt ra giới hạn của thời gian và không gian: có mặt mãi mãi (chân
thường), vốn rộng lớn bao la (chân ngã), trong sáng và tinh sạch vô cùng
(chân tịnh) và vốn luôn luôn an vui kỳ diệu (chân lạc). Đức Phật gọi đó
là viên ngọc quý vô giá mà mỗi chúng ta đều có. Viên ngọc ấy quý giá vô
cùng dù chúng ta không biết đến để sử dụng mà sống an vui hạnh phúc
trong đời sống hàng ngày. Quyển sách này hy vọng nói lên được một phần
rất nhỏ về điều ấy.
Trong kỳ tái bản này, chúng tôi thành kính tri ân ông bà Nguyễn Xuân
Dũng và Mạnh Hoa đã có nhã ý vận động quý đạo hữu để in cùng quý vị phát
tâm ấn tống mà phương danh được trình bày đầy đủ nơi trang cuối. Lòng
hảo tâm và sự sốt sắng của quý vị tạo duyên lành cho kỳ tái bản quyển
sách này. Chúng tôi xin cám ơn ông Nguyễn Xuân Dũng, ngoài những tấm ảnh
mỹ thuật tặng cho chùa Việt Nam, đã bỏ nhiều thời gian đọc và sửa lỗi
trong bản thảo. Nhờ công đức đó mà quyển sách này được nhiều phần tốt
đẹp hơn.
Chúng tôi xin thành thật tri ơn hai đạo hữu Phạm Bá Trung và Phạm Kiều
Nga, như mọi lần, đã vui vẻ và bỏ rất nhiều thời gian và công sức cho
phần trình bày được đầy đủ và trang nhã. Chúng tôi cũng xin cảm ơn bà
Nguyễn Thị Nguyên Hảo cùng phu quân đã phụ trách cho phần in được tốt
đẹp như ý và kịp thời.
Chúng tôi cũng xin chắp tay hướng về thầy Viện Chủ Thích Nguyên Hạnh
cùng chư vị Tăng Ni và quý vị Phật tử thuộc Trung Tâm Phật Giáo Việt Nam
dâng lời cảm tạ. Chính qua những sự đóng góp liên tục, tốt đẹp và thành
tâm của quý vị Phật tử không nề hà bao nhiêu khó khăn cùng với sự hy
sinh và chịu đựng khó khăn gian khổ của thầy Viện Chủ cố gắng hoằng
dương Phật pháp tại địa phương cũng như tại các tiểu bang Illinois,
Massachusetts, Washington, Michigan, v.v... cùng với nỗ lực giúp đỡ cho
những người nghèo khó, những thầy cô và một số đồng bào trong trại tỵ
nạn và quý tăng ni sinh bên nhà làm cho chúng tôi và các vị Phật tử rất
cảm kích.
Sự tham dự sinh hoạt và đóng góp của quý vị Phật tử làm cho sinh hoạt
Trung Tâm Phật Giáo chùa Việt Nam được tiến triển mỗi ngày một tốt đẹp.
Nhờ đó, chương trình xây cất Ngôi Chánh Điện được xúc tiến tốt đẹp như
đã dự trù. Nguyện cầu chư Phật lực gia hộ cho công trình tốt đẹp này
thành tựu viên mãn.
Chúng tôi cũng thành kính dâng lời cảm tạ đến chư Tôn Đức Tăng Già cùng
quý vị Phật tử vùng Houston đã cùng nhau thực hiện nhiều chương trình
hoằng pháp, cầu nguyện cho quê hương , cùng các sinh hoạt tôn giáo, văn
hóa, và xã hội làm gia tăng niềm tin của quần chúng Phật tử vào đạo pháp.
Chính lòng bao dung, sự cảm thông hòa hợp, sự hiểu biết chân thật, lòng
thương yêu trong sáng và niềm an vui do việc thực hành các hạnh bố thí,
trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ trong đời sống hàng
ngày của quý vị là tấm gương sáng cho những người con Phật và cũng là
một khích lệ lớn lao cho chúng tôi hoàn thành tập sách này.
Đệ tử xin thành kính đảnh lễ chư Tôn Đức Tăng Ni tại Hải Ngoại cũng như
tại Việt Nam. Chính nỗ lực hành trì và phát huy đạo pháp của các ngài
làm cho Phật tử chúng con luôn luôn nhớ và cố gắng hành lời Phật dạy:
“Chiến thắng không thể bại
Trên đời không dấu tích
Phật giới rộng mênh mông
Làm sao hòng theo dõi.
Lưới mê được giải tỏa
Ái phược hết buộc ràng
Phật giới rộng mênh mông
Làm sao hòng theo dõi.
Người trí chuyên thiền định
Thích an tịnh, giải thoát
Bậc chánh giác chánh niệm
Chư thiên đều ái kính.
Sinh làm người là khó
Được sống còn là khó
Nghe chánh pháp là khó
Sống gặp Phật là khó.
Chớ làm các điều ác
Gắng làm các hạnh lành
Giữ tâm ý trong sạch
Chính lời chư Phật dạy.”
Phẩm Phật Đà – Buddhavagg
Kinh Pháp Cú
(Bản dịch trong Kinh Lời Vàng)
Và cuối cùng, chúng
tôi thành kính dâng lời cầu nguyện hồng ân Tam Bảo tỏa chiếu tràn đầy
đến các đồng bào trong các trại tỵ nạn để tất cả đều được an lành như ý
nguyện, đến quý thầy cô và Phật tử đang lặn lội đến những nơi nghèo khó
xa xôi giúp đỡ cho các em bé, những cụ già, những người ốm đau tật bệnh,
những người nạn nhân thiên tai, bão lụt cùng tất cả đồng bào chúng ta
nơi quê nhà và mọi chúng sanh trong Pháp Giới đều được an vui trong năm
mới.
Xuân Quý Dậu
Phật Lịch 2537 – Năm 1994
Đệ tử Thích Phụng Sơn Cẩn Bái
DUYÊN
LÀNH
Trnng tinh thần tu học,
khóm Hồng San Diego đã hơn một lần được đón tiếp Thầy Thích Phụng Sơn.
Với Thầy, trong hành xử chúng tôi học được hạnh khiêm cung, hòa ái.
Trong các bài giảng, chúng tôi thấy đạo Từ Bi của Đấng Như Lai được
chứng minh bằng các dữ kiện xã hội hàng ngày, được nhìn bằng con mắt rất
mới và đầy khoa học. Qua các khóa tu, chúng tôi mỗi lúc mỗi thấy đời
sống là kỳ diệu, chúng tôi biết nâng niu từng hơi thở, biết trân quý
từng lá cỏ, áng mây... Và riêng với các em nhỏ lớn lên tại hải ngoại,
không thông thạo tiếng Việt, các em cũng nhận lãnh được mỹ ý của đấng
Thế Tôn qua lời giảng của thầy bằng Anh ngữ. Vì thế trong khóa tu Mùa
Đông 1992, Nam Cali, tại Tu Viện Minh Đăng Quang, Thầy đã đúc kết các
bài giảng của mình thành một tập sách nhỏ, mang tên Hạnh Phúc Kỳ Diệu.
Đây là những bài học rất quý cho chúng ta, những Phật tử sống ở nước
ngoài. Thầy đã trao tập bản thảo này cho Khóm Hồng để tùy duyên phổ biến.
Từ đó đạo hữu Phổ Hành lo về ấn loát, đạo hữu Văn Moch vẽ bìa và toàn
thể anh chị em trong Khóm Hồng và bằng hữu đóng góp tài chánh để cuốn
sách được hoàn thành. Đó là tất cả cơ duyên khiến cuốn sách này có trong
tay quý vị.
Chúng tôi xin tri ân tác giả, Thầy Phụng Sơn, và trân trọng giới thiệu
cuốn sách này cùng quý Phật tử xa gần.
Nam
Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Khóm Hồng San Diego
Mùa Xuân Phật Lịch 2537
Chương 1
TỪ BỎ
ƯU PHIỀN VÀ HƯỚNG ĐẾN AN VUI
Ca sĩ Michael Jackson
là ngôi sao sáng số một của nhạc trẻ Hoa Kỳ. Lợi tức hàng năm của anh là
hàng chục triệu mỹ kim. Dang vọng của anh lên đến tột đỉnh cùng với đời
sống giàu sang. Tuy đã được rất nhiều giải thưởng và tiền bạc dư giả,
Michael Jackson vẫn muốn có thêm danh vọng. Khi những đĩa nhạc mới của
anh được một phần thưởng Grammy, phần thưởng cho những bản nhạc hay nhất
trong năm, anh ta rất buồn vì chỉ được “một” giải thưởng mà thôi. Anh
khóc lóc rất nhiều vì rất phiền muộn về chuyện đó. Anh tâm sự với một ký
giả: “Điều ấy làm tôi bận tâm rất nhiều. Tôi khóc rất nhiều. Gia đình
tôi nghĩ tôi sắp hóa điên vì tôi khóc quá nhiều do chuyện ấy.”
Một người đang ở tuyệt
đỉnh vinh quang và giàu sang như Michael mà phải khổ đau như thế không
phải là một chuyện đặc biệt. Nhiều người khác ở Hoa Kỳ và trên thế giới
luôn luôn bất mãn về chính mình dù họ đã vượt lên trên nhiều người, có
đầy đủ sức khỏe, tiền bạc và danh tiếng. Vì sao xảy ra như thế? Vì họ
luôn luôn bị sự thôi thúc bên trong phải cạnh tranh chính với mình, phải
luôn luôn vượt lên mãi mãi. Đối thủ không còn là người bên ngoài nữa mà
đối thủ chính là họ. Và khi luôn luôn có sự bất như ý về chính mình như
thế họ sẽ mãi mãi khổ đau vì không hưởng được hạnh phúc đang tràn đầy.
Đức Phật trên 2,500 năm
trước đây ngài đã biết rõ điều ấy nên dạy cho chúng ta một phương pháp
kỳ diệu về sống đời hạnh phúc như sau:
“Chính ta cũng mắc
phải ưu phiền nhưng thấy có ưu phiền thì có khổ nên ta hướng đến cảnh an
tịnh vô thượng của Niết Bàn vốn không ưu phiền. Cảnh an tịnh không gì
hơn ấy ta đã chứng và cả Niết Bàn không ưu phiền nữa.”
Đức Phật dạy chúng ta
phải giải quyết những vấn đề trong cuộc sống qua sự hiểu biết rõ ràng về
bốn sự thật trong đời sống: Khổ, nguyên nhân của khổ, làm thế nào diệt
khổ và cách sống an vui hạnh phúc tuyệt vời nhất mà chúng ta có thể thực
hiện được trong đời sống hằng ngày. Chúng ta hãy đọc câu chuyện sau đây
để hiểu rõ về điều ấy.
Người Cô Quạnh
Chúng ta hãy nghe bác
sĩ Ornish kể lại một câu chuyện đặc biệt như sau: Sam đến với chương
trình nghiên cứu cách chữa bệnh tim của bác sĩ Ornish. Bác sĩ Ornish là
một chuyên gia chữa trị bệnh tim nổi tiếng thế giới vì ông ta dùng
phương pháp trị liệu mới mẻ nhất tại Hoa Kỳ: cho bệnh nhân ngồi thiền,
ăn chay, tập thể thao và tỏ bày những xúc cảm của mình để bớt bị cảm
giác cô đơn trong đời sống.
Sam
là một lực sĩ đã thành tựu điều mong ước. Anh cho biết anh đã tham gia
thế vận hội, một lực sĩ thế giới về chạy bộ, đi bộ và xe đạp. Anh khám
phá mình có bệnh vào lúc anh 49 tuổi. Trong một cuộc tranh giải, anh ta
bị đau ngực rất nhiều nhưng cũng cố gắng hoàn tất cuộc đua. Bác sĩ khám
bệnh sau đó và cho thấy nhiều động mạch vành tim của anh bị nghẽn. Các
bác sĩ chữa trị bằng cách thông mạch máu tim cho anh và anh hết bị chứng
đau ngực. Nhưng sáu tuần sau đó trong một cuộc chạy bộ, anh ta lại cảm
thấy chứng đau ngực trở lại. Lần này bác sĩ thấy một trong các động
mạch vành tim của anh ta hoàn toàn bị nghẽn nên không thể thực hành sự
thông mạch máu tim như trước đây. Anh được giới thiệu đến chương trình
nghiên cứu cách chữa bệnh tim đặc biệt của bác sĩ Ornish và thay đổi lối
sống của mình.
Anh
ta tuân theo chương trình ăn uống kiêng khem, không hút thuốc lá và thực
hành sự giảm thiểu áp lực trong đời sống hàng ngày một cách máy móc
trong sáu tuần lễ, nhưng sau đó anh ta ngưng hẳn thực hành điều ấy. Bác
sĩ Ornish nhắc nhở anh Sam là chỉ nên tập thể thao trong giới hạn bác sĩ
đề nghị và đừng bị ám ảnh bởi các ý tưởng mình phải luôn luôn vượt thắng,
luôn luôn bắt buộc mình phải thực hiện một cuộc tranh đua để đạt được
những sự mong ước về chính mình. Sự tập thể thao không tạo ra áp lực
nhưng chính thái độ cạnh tranh tạo ra những áp lực trong đời sống.
Tuy
anh ta tuân theo cách ăn uống kiêng khem và cách tập thể thao nhưng anh
từ chối sự bày tỏ các cảm tưởng của anh trong những buổi họp chung vì
anh lý luận: “Cảm tưởng chẳng dính dáng gì đến bệnh tim cả. Chỉ có
cách ăn uống, tập tành, và cách làm cho chất cholesterol giảm xuống mới
là điều chính yếu.” Lần đầu anh trách cứ người bạn gái của anh về
hậu quả anh phải chịu, nhưng người bạn gái chỉ im lặng và không tỏ bày
cảm tưỏng nào cả. Cách ăn uống đặc biệt làm cho số lượng cholesterol
giảm từ 249 còn 121. Anh thấy chứng đau ngực không còn nữa và bắt đầu
chơi thể thao nhiều như trước đây.
Luôn Luôn Muốn Hơn Người
Sam
luôn luôn muốn chứng tỏ mình là con người đặc biệt để được thương yêu và
quý trọng. Vì vậy anh ta tự cho mình là lực sĩ thượng thặng, một người
đã tham dự thế vận hội, một lực sĩ tài ba. Nhưng đó là một điều sai lầm
có tính cách sinh tử.
Khi
tạo ra một hình ảnh lý tưởng về mình - chứ không phải biết rõ con người
thật sự của mình – anh ta đã tạo ra một hình ảnh giả tạo mà mình không
thể nào đạt được cả. Đạo Phật gọi đó là đầu mối, là nguyên nhân của khổ
đau: ham muốn điều không thể có được. Con người lý tưởng mà anh vẽ ra đó
luôn luôn cách biệt với con người thật sự của mình nên anh thấy bị cô
đơn và thiếu tình thương yêu. Và vì cảm giác cô đơn và thiếu thốn tình
yêu đó anh ta lại càng bị chính mình thúc dục phải thực hiện sự cạnh
tranh, không phải với người nào khác, mà với chính anh ta để thấy mình
có giá trị.
Trong một phiên họp có tính cách trị liệu, người ta yêu cầu các bệnh
nhân vẽ hình quả tim. Sam vẽ hình quả tim với một vùng đen bao bọc chung
quanh để bày tỏ sự cô quạnh mà anh đã cảm nhận. Tuy nhiên, anh từ chối
nói về cảm tưởng của mình.
Mười tháng sau khi được
chấp nhận chữa trị trong chương trình nổi tiếng này, Sam đã chết vì
chứng bệnh tim! Đó là người bệnh duy nhất chết khi tham dự chương trình
này.
Tự Mình Tạo Ra Thảm Kịch
Hôm đó anh đến một
trung tâm thể thao và leo lên một máy chèo thuyền mà người chèo có thể
tranh đua với hình ảnh những người chèo thuyền khác trong một máy chiếu
hình ảnh. Hễ ngừời bên ngoài chèo
nhanh thì hình ảnh của người bên trong cũng chèo nhanh. Hễ người bên
ngoài chèo chậm lại thì hình ảnh bên trong cũng chèo chậm lại nhưng vẫn
tiến hơn về phía trước. Sau một giờ chèo thuyền đua, Sam đã tự hào nói
với người bên cạnh là mình đã vượt qua 150 hình những người chèo thuyền
trong phim truyền hình. Sau đó, anh ta đứng lên, vào phòng vệ sinh, bị
ngất xỉu rồi chết tức thì.
Bác
sĩ Ornish cho đây là một thảm kịch vì một người luôn luôn muốn tranh
thắng để có được cảm tưởng mình là quan trọng thì đến một cái máy cũng
làm phát sinh ý muốn tranh chấp với nó. Anh cho phép một cái máy vô hồn
có khả năng khơi động những xúc cảm nơi anh và đưa anh đến cái chết
nhanh chóng. Khi giải phẫu tử thi, người ta khám phá một mạch máu vành
tim của anh bị một cục máu đông làm nghẽn, một mạch máu khác bị co thắt
đột ngột làm cho bể và chảy máu phía trong mạch máu này. Hai thứ trên là
do áp lực muốn thi đua với máy truyền hình như là một chuyện sinh tử
không thắng không được.
Một Bài Học Quý Giá
Bác sĩ Ornish rất buồn
khi mất một người bệnh mà mình đã biết rõ. Qua sự mất mát đó ông ta đã
rút ra một bài học quý giá như sau:
1. Cho người khác biết
tin tức về sự bảo vệ sức khỏe cũng chưa chắc họ đã nghe theo:
Hiện nay hàng triệu
người Mỹ vẫn hút thuốc lá dù trên bao thuốc có ghi hàng chữ: Hút thuốc
lá làm nguy hại cho sức khỏe của bạn. Mỗi năm Bộ Y Tế đều có thông báo
thống kê trên 400,000 người chết do thuốc lá mà số người hút thuốc vẫn
nhiều: 50 triệu người hút thuốc lá làm cho 50 ngàn người không hút thuốc
bị bệnh chết hàng năm vì ở gần họ. Mỗi năm, hàng ngàn trẻ em phải vào
bệnh viện để chữa trị chứng hen xuyễn do khi thuốc lá mà cha hay mẹ các
em đang hút trong nhà.
Khi một người cảm thấy
cô đơn, không có niềm an vui trong cuộc sống thì anh ta nhìn cuộc đời
theo cách tự làm cho mình thất bại và tự hủy diệt. Thái độ tự hủy diệt
đó biểu lộ qua nhiều cách: ám ảnh không nguôi về sự cạnh tranh, tập dợt
thể thao, làm việc liên tục, ám ảnh về dục tính, hút thuốc, rượu chè, xử
dụng các thứ cần sa ma túy, cùng hàng trăm cách khác. Làm những điều
trên họ sẽ giảm được sự khổ đau trong một thời gian rất ngắn nhưng sau
đó cảm giác cô đơn lại gia tăng mãnh liệt.
2. Thay đổi thái độ
có lúc cũng không phải là đủ cho sự chữa trị bệnh tật:
Chúng ta thay đổi lối
sống như cách sinh hoạt, ăn uống làm việc là do chúng ta thay đổi về
nhận thức trong đời sống. Nếu không có sự thay đổi sâu xa về cách nhận
thức này mà chỉ có sự thay đổi những hành vi bên ngoài vì một lý do nào
đó thì cũng không có ích lợi chữa trị thật sự như trường hợp anh Sam nói
trên. Do đó, điều quan trọng là mình cảm nhận sự an vui của đời sống qua
sự tiếp xúc với nguồn năng lực bên trong của mình với niềm an vui của
mình và từ đó mình không còn bị ám ảnh bởi những giới hạn do mình tự tạo
đưa đến khổ đau cho chính mình.
3. Sự lệ thuộc vào
bên ngoài là nguyên nhân của khổ đau:
Khi chúng ta đầu tư vào
sự quý trọng và giá trị của mình tùy thuộc vào sự chấp nhận của những
người khác hay những biến cố bên ngoài thì vô tình chúng ta cho những
người ấy, sự biến cố ấy có quyền hạn trên đời sống của mình. Thái độ của
họ hay những gì xảy ra quanh mình có khả năng làm cho mình vui hay buồn,
sướng hay khổ hay làm cho mình cảm thấy có giá trị hay không có giá trị.
Hay nguy hại hơn, những yếu tố bên ngoài đó quyết định sự sống chết của
mình.
4. Càng lệ thuộc
càng xa rời hạnh phúc:
Cuối cùng, càng lệ
thuộc vào người hay yếu tố bên ngoài để có hạnh phúc thì chúng ta càng
quên đi, càng mất đi khả năng kỳ diệu, sức mạnh kỳ diệu sẵn có nơi mình.
Khả năng kỳ diệu đó làm cho ta vui tươi, lành mạnh và hạnh phúc vô cùng.
Đạo Phật đưa chúng ta
vào thế giới tâm linh trong sáng trong đó chúng ta cảm nhận sự ấm áp,
tươi mát, tích cực của nguồn năng lực giác ngộ có mặt tràn đầy nơi mỗi
chúng ta. Khi sống với lòng an vui rộng lớn tràn mình như các thiền sư
trên núi hay sống trong gia đình, sống giữa đô thị ồn ào hay nơi vùng
thôn quê hẻo lánh, chúng ta luôn luôn cảm thấy an vui, thoải mái và hạnh
phúc.
Sống như thế là sống
với tâm Phật, tâm giác ngộ hay tâm chân thật của mình làm cho chúng ta
khỏe mạnh, vui vẻ và tích cực trong đời sống hàng ngày. Thật khác với
những kẻ sống với cảm giác cô quạnh vì, theo bác sĩ Ornish, cảm giác cô
quạnh, biệt lập với thế giới quanh mình đưa đến:
·
Cách biệt với những cảm xúc của mình, của nội tâm và của
bình an trong lòng.
·
Cách biệt với kẻ khác.
·
Cách biệt với những năng lực cao cả.
Chúng ta có những năng
lực kỳ diệu cần phải được khám phá và sử dụng để sống an vui, lành mạnh
và hạnh phúc.
Chương 2
CĂNG
THẲNG LÀ NGUỒN GỐC CỦA BỆNH TRONG THÂN VÀ TÂM
Trong quyển Người Chữa
Trị Bên Trong, The Healer Within, tác giả nhấn mạnh đến khả năng gây
bệnh tật cũng như chữa trị bệnh tật nơi mỗi chúng ta. Nói khác đi, yếu
tố tinh thần đóng một vai trò rất quan trọng vì đó là một năng lực kỳ
diệu mà ta ít biết đến. Tác giả nói về bác sĩ Ishigami sau mười năm
nghiên cứu về bệnh lao đã tìm thấy sự liên hệ giữa đời sống bệnh nhân và
chứng bệnh này. Ông ta thấy có những trường hợp bệnh phát triển hay giảm
bớt đúng theo dự đoán. Tuy nhiên, có những trường hợp mà bệnh biến chứng
bất thường, vượt ra ngoài mọi điều dự liệu. Những trường hợp này, người
bị bệnh càng lúc càng trở nặng thêm hoặc một người đang mạnh khỏe bỗng
nhiên bị bệnh một cách kỳ lạ.
Bác sĩ Ishigami cho
biết chính đời sống tình cảm của con người đóng góp rất nhiều. Khi liệt
kê các yếu tố liên quan đến bệnh tật ông ta thấy như sau:
·
Thất bại trong việc kinh doanh
·
Gia đình không hòa hợp,
·
Ghen tương, giận hờn,
·
Những người thần kinh hay căng thẳng.
Những người nói trên
được xem là bệnh sẽ gia tăng. Còn những trường hợp bệnh nhân phục hồi dù
bị đau nặng là những người có tinh thần tích cực và không lo âu.
Sau một thời gian dài
nghiên cứu các bệnh nhân bị lao phổi, bác sĩ Tohru Ishigami nhận xét:
“Có những trường hợp
bệnh đang thuyên giảm thì một điều không may xảy đến làm cho thay đổi
trạng thái bệnh tật. Những bệnh nhân lao phổi ở ngoài thời kỳ thứ hai bề
ngoài có thể tỏ ra mạnh khỏe khi chăm sóc mẹ, vợ, con hay thân nhân bị
bệnh lao. Nhưng nếu người thân họ chết thì sự tuyệt vọng nơi họ sẽ kéo
theo một triệu chứng bệnh trầm trọng... Những bệnh nhân đó có thể chết.”
Từ đó, bác sĩ Tohru
Ishigami viết một bài về Sự Ảnh Hưởng Của Tâm Đối Với Sự Lành Bệnh Lao
Phổi. Bài nói trên được đăng trên tạp chí nghiên cứu bệnh lao ở Hoa Kỳ
The American Review of Tuberculosis: 1919. Biến cố này rất quan trọng vì
đây là một chuyên gia về bệnh lao viết về tâm thần ảnh hưởng đến sự chữa
trị bệnh tật chứ không phải một chuyên viên tâm lý viết về vấn đề vốn
rất mới mẻ này vào thời đó. Điều nói trên đã được một y sĩ nổi tiếng Anh
Quốc William Osler phát biểu trước đây: “Sự chữa trị bệnh lao tùy
thuộc nhiều vào những gì trong đầu bệnh nhân hơn là những gì trong ngực
của họ.”
Từ đó người ta đã khám
phá nhiều loại bệnh do tâm sinh, psychosomatic hay là tinh thần ảnh
hưởng đến sức khỏe của thể chất và ngược lại, thể chất cũng ảnh hưởng
đến tinh thần. Các chuyên gia đã liệt kê bảy chứng bệnh sau đây do tâm
sinh:
·
Loét bao tử.
·
Huyết áp cao,
·
Chứng cường giáp: Tuyến giáp trạng gia tăng quá nhiều hoạt
động (hyperthroidism), thường phối hợp với bệnh bứu cổ,
·
Chứng phong thấp,
·
Viêm ruột kết loét: Chứng sưng ruột già có tính cách mãn
tính và tiêu ra máu (ulcerative colitis)
·
Viêm da thần kinh: Bệnh da nổi ban, ngứa cổ và da dày xếp
nếp ở khủy tay, khủy chân hay đầu gối (neurodermatitis).
·
Bệnh suyễn.
Người ta cho rằng bản
danh sách nói trên quá ngắn vì hầu như đa số các chứng bệnh đều do tâm
sinh.
Bệnh do tâm sinh không
có nghĩa là tinh thần là nguyên nhân duy nhất mà bệnh tật là kết quả.
Nơi đây họ muốn nhấn mạnh đến một tình trạng có nhiều yếu tố có sẵn liên
hệ, tác động, ảnh hưởng lẫn nhau như yếu tố di truyền, cơ thể mạnh yếu,
tâm thần thích nghi với các áp lực của đời sống có dễ dàng hay không,
v.v... làm cho bệnh tật phát sinh. Đạo Phật gọi đó là duyên hợp, những
yếu tố thuận tiện kết hợp với nhau để phát sinh ra một tình trạng, hay
biểu lộ, bày tỏ ra một trạng thái mà chúng ta có thể nhận biết hay quan
sát được.
Sự Căng Thẳng
Khi nói bệnh do tâm
sinh chúng ta nói đến một áp lực, một sự căng thẳng phát sinh khi tinh
thần hay cơ thể phải thích nghi với một sự kiện nào đó. Các tác giả của
quyển sách nêu trên đã viện dẫn lời giải thích của bác sĩ Robert Rose,
chuyên viên nghiên cứu về sự căng thẳng như sau:
Căng thẳng là một sự
thúc bách (như làm cho xong một công việc vào kỳ hạn ấn định) và phản
ứng tạo nên sau đó (như đau loét bao tử hay nhức đầu) là một bệnh tật.
Vậy sự thúc bách là nguyên do tạo căng thẳng và sự phản ứng của cơ thể
là sự căng thẳng đưa đến bệnh tật.
Trong quyển Người Chữa
Trị Bên Trong cũng nói đến một cuộc nghiên cứu đặc biệt. Vào thập niên
1960, chuyên viên tâm lý Peter Bourne thực hiện cuộc nghiên cứu mức độ
căng thẳng của 12 binh sĩ thuộc nhóm đặc nhiệm ở biên giới Việt Nam và
Cao Miên. Ông ta đo mức độ của chất 17-hydroxycorticosteroid (17-OHCS)
là một chất hóa học tiết ra từ nan thượng thận trong thời gian người ta
bị căng thẳng.
Các binh sĩ này đều là
những lính chuyên nghiệp, được huấn luyện kỹ càng và có kinh nghiệm tác
chiến. Mỗi người phụ trách một phần vụ chuyên môn như tháo gỡ mìn, y tế,
viễn thông, v.v... và họ phối hợp với nhau rất là chặt chẽ. Họ được tin
đồn của họ sẽ bị tấn công khoảng từ 18 đến 22 tháng năm, có lẽ vào ngày
19. Tất cả đều hoạt động ráo riết để chuẩn bị cho ngày chiến đấu đó.
Bourne nhận thấy có sự
khác biệt về mức độ căng thẳng giữa nhóm binh sĩ và sĩ quan. Binh sĩ
tuân lệnh cấp trên chuẩn bị chiến đấu bằng cách kiểm soát tuyến phòng vệ,
đặt các vũ khí vào các vị trí ấn định, đặt trạm y tế cấp cứu. Những hoạt
động đó làm cho họ điều hòa được sự căng thẳng khi trận chiến đến gần.
Còn những sĩ quan thì khác hẳn. Họ càng lúc càng lo cho binh sĩ dưới
quyền, phải quyết định từng mỗi giờ cho thích nghi với tình thế và đồng
thời gạt bỏ những lệnh từ bộ chỉ huy cách xa 40 dặm đề nghị những điều
không thiết thực vì không hiểu tình thế địa phương.
Suốt thời gian mà thời
điểm cuộc chiến sắp diễn ra mức độ căng thẳng của các sĩ quan được ghi
nhận là gia tăng, còn nhóm binh sĩ thì ngược lại giảm xuống trừ nhân
viên vô tuyến vì anh ta phải luôn luôn ở cạnh viên sĩ quan chỉ huy do đó
anh ta bị ảnh hưởng không khí căng thẳng khi viên sĩ quan này phải có
những quyết định ra lệnh cho thuộc cấp.
Từ đó các chuyên viên
nghiên cứu đã biết rõ thêm về những yếu tố liên hệ đến sự đề kháng chống
lại bệnh tật: hoàn cảnh sinh sống, những gì liên hệ đến bên ngoài hay
bên trong của cá nhân, những tác động tạo ra những phản ứng trong các
hoàn cảnh riêng biệt, và cuối cùng là sự tạo ra bệnh tật. Các chuyên
viên y tế nghĩ đến những gì xảy ra trong thân thể và não bộ khi có sự
căng thẳng xảy ra: những chuyển đổi về yếu tố thần kinh và chất hóa học.
Nói khác đi, yếu tố duyên hợp của nhiều thứ có mặt bên trong lẫn bên
ngoài.
Sự Căng Thẳng Và
Bệnh Tật
Số người bị bệnh trong
cộng đồng tỵ nạn thường rất nhiều. Họ đã phải bỏ lại nhiều người thân ở
quê nhà, phải thích nghi với lối sống mới cùng hoàn cảnh họ chưa quen
thuộc. Những điều ấy tạo ra sự căng thẳng nơi họ.
Các nhà tâm lý học đã
khảo sát sự căng thẳng này thấy rằng sự căng thẳng nơi con người không
phải là một loại cảm xúc như vui hay
buồn mà là một phản ứng của thân thể khi ta bó buộc phải làm một điều gì
đó. Một em bé dự kỳ thi cuối năm, một người thương gia điền thuế lợi tức
để gởi đi trước ngày 15 tháng tư, một binh sĩ chuẩn bị cho một cuộc tấn
công, v.v...
Theo bác sĩ Hans Selve
cơ thể phản ứng theo một nguyên tắc gọi là Hội Chứng Thích Nghi Tổng
Quát (General Adaptation Syndrom) gồm ba giai đoạn như sau:
1. Phản ứng báo động
(Alarm reaction): Cơ thể tạo ra sự báo động khi chúng ta phải đối
phó với một vấn đề gì quan trọng. Các chất kích thích tố gia tăng trong
máu (như chất adrenal cortial hormone) kèm theo với phản ứng nhức đầu,
ăn mất ngon và mệt mỏi. Cha mẹ thường thấy trạng thái này nơi con cái
khi các em sắp sửa có kỳ thi quan trọng.
2. Giai đoạn đối
kháng (stage of resistance): Nếu tình trạng căng thẳng kéo dài thì
cơ thể sẽ phản ứng chống lại, chấm dứt các triệu chứng gây ra bởi giai
đoạn một nói trên. Cơ thể trở lại trạng thái bình thường và sức khoẻ có
thể gia tăng. Nếu nguyên nhân làm căng thẳng không còn nữa như kỳ thi
qua đi, địch quân bao vây căn cứ rút lui hay những sự đe dọa khác chấm
dứt. Nếu những nguyên nhân có tính cách đe dọa vẫn kéo dài thì phản ứng
đối kháng nơi chúng ta yếu dần và cơ thể chúng ta bị kiệt sức.
3. Giai đoạn kiệt
sức (stage of exhaustion): Đây là lúc mà cơ thể bị mòn mỏi, nhiều
triệu chứng của giai đoạn một, giai đoạn báo động, lại xuất hiện. Nếu
tình trạng này kéo dài thì chúng ta sẽ bị bệnh tật và có thể đưa đến cái
chết.
Nguyên Nhân Và Mức
Độ Căng Thẳng
Các nhà tâm lý học đã
tìm thấy nguyên nhân sự căng thẳng đó phát xuất từ sự thay đổi, sự không
tiên liệu, không kiểm soát được các biến cố xảy ra trong đời sống cùng
những sự xung đột nội tâm của chúng ta. Điều ấy đạo Phật gọi là tính
cách vô thường, sự chuyển biến hay đổi thay của vạn pháp, của mọi hiện
tượng từ thể chất đến tinh thần. Những biến cố bất ngờ như có thân nhân
qua đời, mất việc làm, thay đổi chỗ ở hay mượn tiền đều tạo ra sự căng
thẳng. Sự căng thẳng ấy có thể quan sát và đo lường được theo những biến
cố khác nhau.
Hai chuyên gia về tâm
thần Holmes và Rahe đã thiết lập một bảng kê khai mức độ các loại căng
thẳng nơi con người khi có những biến cố xảy ra như sau:
Các Biến Cố Xảy Ra và
Trị Số Mức Độ Căng Thẳng Trong Đời Sống (với điểm cao nhất là 100 điểm)
|
Vợ hay chồng
qua đời |
100 |
|
Ly dị |
73 |
|
Ly thân
|
65 |
|
Bị tù |
63 |
|
Có thân nhân
qua đời |
53 |
|
Bị thương hay
bệnh |
50 |
|
Bị mất việc
làm |
47 |
|
Vợ chồng tái
hòa hợp |
45 |
|
Về hưu |
45 |
|
Sự sa sút sức
khỏe của người thân trong nhà |
44 |
|
Có sự khó khăn
về sinh lý |
39 |
|
Có thêm người
trong gia đình |
39 |
|
Điều chỉnh lại
cơ sở thương mại |
39 |
|
Có sự thay đổi
về tình trạng tài chánh |
38 |
|
Một người bạn
thân qua đời |
37 |
|
Đổi ngành làm
việc (trong cùng một sở) |
36 |
|
Thay đổi số
lượng tranh luận giữa vợ chồng |
35 |
|
Tiền nợ nhà
trên 10,000 một năm |
31 |
|
Ký giấy vay nợ |
30 |
|
Thay đổi trách
nhiệm ở sở làm |
29 |
|
Con cái rời gia đình |
29 |
|
Đạt được sự
thành công ưu hạng |
28 |
|
Vợ bắt đầu đi
làm hay nghỉ việc |
26 |
|
Học sinh bắt
đầu đi học hay đến kỳ hè |
26 |
|
Thay đổi cách
sống |
25 |
|
Duyệt xét lại
những thói quen |
24 |
|
Khó khăn với
người chủ |
23 |
|
Thay đổi giờ
hay điều kiện làm việc |
20 |
|
Thay đổi chỗ ở |
20 |
|
Thay đổi sinh
hoạt ở trường học |
20 |
|
Thay đổi cách
giải trí |
19 |
|
Thay đổi sinh
hoạt tôn giáo |
19 |
|
Thay đổi sinh
hoạt xã hội |
18 |
|
Vay nợ dưới
10,000 |
17 |
|
Thay đổi thói
quen ngủ nghỉ |
16 |
|
Thay đổi số
lượng gặp gỡ trong gia đình |
15 |
|
Thay đổi cách
ăn uống |
15 |
|
Nghỉ hè |
13 |
|
Nghỉ giáng
sinh |
12 |
|
Bị phạt vi
phạm luật vi cảnh (như lái xe vượt đèn đỏ) |
11 |
Tóm lại, bất cứ một
biến cố gì, một sự thay đổi nào buồn hay vui đều tạo ra một sự căng
thẳng nhiều hay ít. Hai chuyên viên tâm lý Holmes và Rahe nhận thấy nếu
tổng số điểm căng thẳng nơi một người cao hơn 300 điểm trong một năm thì
người đó sẽ bị bệnh vì cơ thể không chịu nổi áp lực quá nhiều đó.
Nếu nhìn vào bảng kê
khai nói trên, chúng ta thấy phản ứng của người tị nạn ở Hoa Kỳ có thể
khác biệt như thân nhân qua đời, bị mất sở làm, ly dị, người thân bị ốm
thì mức độ căng thẳng có thể cao hơn người Hoa Kỳ. Trái lại các vấn đề
như có thêm người trong gia đình, có thai, v.v... mức độ căng thẳng có
thể ít hơn. Đạo Phật đề cao trí tuệ, sự hiểu biết chân thật, do đó chúng
ta tìm hiểu thêm về những lời Phật dạy cùng những gì đang xảy ra quanh
ta để thấy rõ sự mầu nhiệm của đạo Phật trong việc chỉ dẫn cho chúng ta
thực hành đời sống an vui và hạnh phúc thật sự.
Chương 3
NĂNG
LỰC KỲ DIỆU CỦA CON NGƯỜI
Đạo
Phật giúp chúng ta nhìn thấy căn nguyên của bệnh tật và chữa trị từ gốc.
Đạo Phật nhấn mạnh đến tính cách vô thường, sự thay đổi trong đời sống,
là một nguyên nhân tạo ra khổ đau. Sự thay đổi hay chuyển biến đó tác
động vào đời sống thể chất (cơ thể của chúng ta) và tinh thần. Và vì sự
thay đổi luôn luôn xảy ra nên chúng ta phải đối diện với cái khổ bất cứ
lúc nào.
Về
phương diện thể chất, đức Phật nói rõ bốn trường hợp chúng ta cảm nhận
rõ rệt nhất sự khổ đau: Sinh, già, bệnh và chết. Khi người mẹ sinh con,
áp lực đẩy hài nhi ra khỏi bụng mẹ tạo nên một sự đau đớn dữ dội cho
người mẹ lẫn đứa con. Nếu chúng ta quá già nua tuổi tác thì cảm thấy
buồn phiền vì sức khỏe yếu kém và hay bệnh tật. Những lúc bệnh tật thì
già hay trẻ cũng đều đau đớn và khó chịu như nhau. Còn lúc cái chết xảy
ra thì kẻ qua đời sợ hãi và người thân còn sống khổ đau vô cùng. Về tinh
thần, những gì chúng ta muốn, chúng ta thích mà bị xa lìa, mất mát, điều
gì chúng ta ghét mà phải cận kề thì chúng ta khổ đau. Khổ đau đó là do
hậu quả của một sự căng thẳng, một áp lực khó chịu trong lòng chúng ta.
Áp lực hoặc sự căng thẳng thể chất hay tinh thần đó là nguồn gốc của mọi
bệnh tật. Vì thế, đức Phật dạy mọi hiện tượng đều do tâm mình tạo ra.
Nếu tâm bất an, buồn rầu, bực bội, chán chường, tiêu cực gây nên bệnh
tật thì tâm an vui, thoải mái, trong lành, tích cực, bao dung tạo ra sức
khỏe và làm cho bệnh tật tiêu trừ. Do đó, đức Phật dạy chúng ta phương
pháp thực hành sống đời an vui và khỏe mạnh.
Khả Năng Chữa Trị Bệnh Tật Nơi Chúng Ta
Những cuộc thí nghiệm càng lúc càng gia tăng về yếu tố tinh thần tác
động vào sự lành mạnh hay đau yếu thân thể giúp cho chúng ta thấy có sự
liên hệ chặt chẽ giữa hai bên thân và tâm. Để thấy rõ những gì xảy ra
trong thực tế, chúng ta hãy nghe bác sĩ Herbert Benson, chuyên viên về
tim của trường đại học Y Khoa Harvard kể câu chuyện về khả năng chữa trị
bệnh tật của bệnh nhân như sau:
Mike
là một thương gia thành công ở vùng New York. Một hôm trong một chuyến
du hành thương mại anh ta đi đến một quán ăn ở Paris. Chẳng may chỗ anh
ta ngồi bốn bức tường châu lại như một cái vòm làm anh có cảm tưởng mình
bị úp trong đó. Người trong phòng càng lúc càng đông. Anh ngồi ngược với
cửa ra vào. Khói thuốc càng lúc càng gia tăng với số người. Một cơn sợ
hãi khoảng hẹp (claustrophobia) dữ dội xuất hiện. Anh thở ngáp cá, bao
tử thắt lại và biết rằng nếu anh không đi ra khỏi nơi đó thì anh có thể
chết. Anh xin lỗi các bạn ngồi ăn rồi đi nhanh ra khỏi phòng. Đến một
chiếc trụ bên vệ đường, anh ta đứng tựa và thở hổn hển.
Kể
từ đó anh phát ra chứng sợ hãi chỗ hẹp. Chứng này càng lúc càng gia tăng
làm cho anh sợ hãi cả đi cầu thang máy, ngồi phía sau các xe không có
cửa sau, v.v… Sau đó nhờ người bạn chỉ dẫn, anh ta cầu nguyện và thực
hành thiền, theo dõi hơi thở, làm cho tinh thần thoải mái và từ đó bệnh
tình thuyên giảm, đời sống trở lại tốt đẹp.
Ông
Norman Cousin là người bị ung thư và các bác sĩ cho biết ông sẽ không
còn sống bao lâu. Ông ta không chấp nhận điều đó và thực hành chương
trình tự chữa trị lấy qua đời sống an vui, thoải mái và tươi mát. Sau đó
ông ta lành bệnh, viết sách nói về sự tự chữa trị bệnh ung thư và trở
thành một người nổi tiếng. Khi làm việc cho trường đại học UCLA ở
California, người ta gởi đến ông một bệnh nhân ung thư vì một lý do đặc
biệt là bà này không chịu mổ cắt ung thư nơi ngực dù bệnh đang ở trong
thời kỳ nguy kịch. Ông Cousin cho bà thử phương pháp làm gia tăng nhiệt
độ của bàn tay. Nữ bệnh nhân tỏ ra một người có khả năng đặc biệt trong
việc này. Bà đã làm cho bàn tay tăng đến 14 độ (fareinheit). Sau khi
được hướng dẫn thực hành các phương pháp thiền quán, bà trở về lại nhà
thương. Các bác sĩ khám nghiệm và thấy vùng ung thư hoàn toàn biến mất.
Sự
yên vui, thoải mái, tỉnh thức và niềm tin có thể tạo nên những kết quả
kỳ diệu cho sức khỏe. Ngược lại sự lo lắng, sợ hãi hay giận dữ cũng có
thể tạo ra những bệnh tật cho ta. Ngoài ra, có những trường hợp sự giận
dữ hay hung hăng thái quá có thể tạo ra những cái chết bất ngờ.
Tự Giết Mình Bằng Sự Tức Giận
Bác
sĩ Deepak Chopra kể lại câu chuyện anh Arthur Elliott, một luật sư trên
30 tuổi đến phòng cấp cứu bệnh viện vào buổi tối vì anh ta cảm thấy bị
đau buốt nơi ngực. Bác sĩ trực khám và thấy không có triệu chứng gì của
bệnh tim cả và vì anh không có bệnh tim trước đây nên bác sĩ này cho
rằng anh ta chỉ bị vọp bẻ nơi bắp thịt ngực cùng dặn ngày mai anh trở
lại để làm một cuộc khám nghiệm toàn diện.
Anh
trở về nhà một cách miễn cưỡng. Một giờ sau đó, một cơn đau ngực tái
phát và anh lại chạy vội đến nhà thương. Bác sĩ Deepak khuyên nhủ anh
vài lời nhưng tinh thần anh ta rất căng thẳng. Sau khi khám nghiệm, bác
sĩ thấy không có gì đáng ngại nhưng cũng quan sát nhịp đập của tim anh
qua tâm động đồ (máy chiếu lên màn ảnh hay ghi trên giấy đồ biểu nhịp
đập của tim.) Cũng không thấy có dấu hiệu gì bất thường cả.
Sáng
hôm sau, để cho chắc chắn hơn, viên bác sĩ này lại nhờ các đồng nghiệp
quan sát kỹ kết quả trên tâm động đồ của anh và thấy có một sự sai biệt
rất nhỏ. Bác sĩ Deepak thông báo với anh Elliott: “Đó có thể là bắp
thịt tim của anh bị tổn thương rất nhỏ giữa hai thời kỳ bị đau vào tối
hôm qua.” Bác sĩ định nói thêm là điều này cũng không có gì nguy hại
cho anh ta vì quả tim lành mạnh thường có khả năng làm cho vết thương
nhỏ ấy lành nhanh chóng. Tuy nhiên, anh ta vội la lên: “Điều này thật
quá sức! Các anh chẳng coi tôi ra cái gì cả. Các anh chỉ quan tâm khi
tôi bị chết mà thôi. Các anh không thể chạy chối vào đâu được. Tôi sẽ
làm cho các anh trả đúng mức những điều các anh làm!” Nói khác đi
người luật sư này muốn kiện các ông bác sĩ về tội hành nghề không chu
đáo. Anh ta liền bốc điện thoại gọi ngay cho đồng nghiệp của mình và
tinh thần mỗi lúc một thêm căng thẳng. Huyết áp của anh lên cao quá mức,
các bác sĩ chỉ cho anh thuốc giảm áp huyết cùng an thần. Tuy vậy, không
gì thay đổi tình trạng được cả.
Một
giờ sau đó, khi miệng vẫn đang tiếp tục nói trong điện thoại, anh bị một
cơn đau ngực dữ dội và anh chết sau đó do bắp thịt tim bị toét, có thể
do những chấn động dữ dội của mạch máu vào tim.
Điều
đáng chú ý là mạch máu anh ta không bị chất cholesterol đóng, anh lại
không hút thuốc, không bị chứng áp huyết cao, bắp thịt tim cho tới trước
lúc đó không bị bệnh hoạn hay hư hại gì cả. Như thế, anh chết không phải
vì bệnh mà vì cái nhìn sai lầm về điều đang xảy ra. Cái nhìn sai lầm ấy
tạo nên sự tức giận đưa đến cơn kích động làm cho anh chết.
Trong kinh Kim Cang, đức Phật dạy rõ đó là sự chấp dính vào các điều
không có thật. Những điều ấy xuất hiện rồi thay đổi mà đức Phật gọi
chung là các pháp hữu vi: những màu sắc, dáng vóc, âm thanh, mùi, vị,
những cảm giác của thân thể cùng các hiện tượng bên trong hay bên ngoài
chúng ta đều do các yếu tố kết hợp với nhau mà thành tùy theo các điều
kiện xuất hiện nên gọi là duyên hợp. Chúng luôn luôn thay đổi, chuyển
biến tùy theo các điều kiện thuận hay nghịch xuất hiện. Do đó, chúng ta
phải thấy rõ tính cách năng động, chuyển biến không ngừng và đừng dính
mắc vào cái thấy sai lầm về tính cách cố định của sự vật theo cái thấy
biết bị giới hạn của chúng ta vì chúng:
“Như mộng, huyễn, bọt, bong,
Như sương cũng như điển…”
Kinh
KimCang
Niềm Tin Có Khả Năng Làm Lành Bệnh
Trong giới y sĩ, câu chuyện chữa trị đặc biệt do bác sĩ Bruno Kloper kể
lại đã trở thành một câu chuyện phổ biến trong giới này và trở thành một
ví dụ của sức mạnh của niềm tin. Bác sĩ Kloper chữa trị cho một bệnh
nhân, ông Wright, bị bệnh ung thư hạch bạch huyết. Người ông ta bị sưng
lên với những cục bướu ung thư nhiều lúc lớn bằng quả cam và chảy ra hơn
cả lít nước trắng đục. Mọi người đều biết ông ta không còn sống lâu nữa.
Ông
Wright vẫn còn muốn sống. Ông nghe có một loại thuốc trị ung thư mới tên
là Krebiozen đang được thử nghiệm. Ông ta muốn dùng loại thuốc đó. Ban
đầu bác sĩ không đồng ý vì điều kiện thí nghiệm thuốc mới đòi hỏi bệnh
nhân phải sống ít nhất vài tháng trong khi các bác sĩ cho rằng ông ta
chỉ sống được vài tuần. Nhưng vì sự thiết tha năn nỉ mà bác sĩ mềm lòng
nên chích thuốc này cho ông.
Mười
ngày sau khi chích thuốc, ông ta hoàn toàn như hết bịnh. Sau đó tin tức
từ báo chí cho biết loại thuốc thí nghiệm nói trên không có hiệu quả thì
bệnh tình của ông ta lại trở nên trầm trọng như trước. Các bác sĩ nhận
thấy sự liên hệ kỳ lạ này nên quyết định một cuộc thí nghiệm đặc biệt.
Bác sĩ ông ta quyết định cho chích một thứ dung dịch không phải thuốc
nhưng vô hại và nói với ông Wright đây là loại thuốc trị ung thư
Krebiozen được cải tiến và liều thuốc chích mạnh gấp đôi. Để cho sự mong
muốn được chích thuốc gia tăng, viên bác sĩ hoãn giờ chích thuốc lại và
cho bệnh nhân với dáng vẻ vô cùng trịnh trọng.
Cũng
như trước đây, chỉ vài ngày sau là các cục bướu nơi ngực ông Wright xọp
xuống, nước thôi chảy và khỏe dần. Cũng như lần trước, ông lại rời bệnh
viện với thân thể lành mạnh không còn những triệu chứng như trước. Điều
làm cho nhân viên bệnh viện ngạc nhiên là ông Wright không được chích
thuốc và chỉ được chích nước lạnh khử trùng.
Ông
sống khỏe mạnh được hai tháng thì tin tức về loại thuốc kia được báo chí
phổ biến một thông cáo của hiệp hội Y Khoa Hoa Kỳ (American Medical
Association) như sau: “Cuộc thí nghiệm toàn quốc về loại thuốc
Krebiozen chứng tỏ loại thuốc này vô dụng trong việc chữa trị ung thư.”
Vài ngày sau ông lại xuất hiện ở bệnh viện, lần này ông ta hoàn toàn
tuyệt vọng với những bướu ung thư nổi lên như trước. Chỉ hai ngày sau,
ông ấy qua đời.
Trường hợp một tu sĩ Thần Đạo (Shinto) của Nhật Bản lại có kết quả ngược
lại chuyện trên. Một toán bác sĩ ở trường đại học y khoa Kyushu ghi lại
một trường hợp nghiên cứu về sự lành bệnh đặc biệt của một bệnh nhân với
tên H. trong tài liệu nghiên cứu. Bệnh nhân bị ung thư nơi cổ họng và
được các bác sĩ cắt chỗ ung thư. Vài tháng sau, ông ta trở lại cho biết
bị đau vùng cổ họng. Bác sĩ khám và thấy vùng phát âm nơi cổ ông bị ung
thư, họ đề nghị mổ. Nhưng ông ta là một người lãnh đạo tinh thần và phải
thuyết giảng cho tín đồ nên không chịu giải phẫu vì sẽ không còn nói
được. Sau khi về nhà, ông thăm một người cấp trên và ông này nói: “Ông
là một bảo vật của giáo hội chúng ta.” Câu nói đó làm ông cảm xúc
rất nhiều và quyết định tiếp tục thuyết giảng.
Nhiều năm sau đó bác sĩ khám lại và thấy ung thư nơi vùng cổ hoàn toàn
biến mất. Ông ta qua đời ba mươi năm sau kể từ ngày ông khám nghiệm bị
ung thư do một chứng đau lưng.
Những Khả Năng Kỳ Diệu Của Con Người
Chúng ta hãy quan sát những gì tích cực đang xảy ra tại Hoa Kỳ. Nhiều
người Mỹ trong phong trào khám phá khả năng kỳ diệu của con người cho
rằng sự sợ hãi chỉ là hậu quả của cái nhìn sai lầm về thực tại. Do đó,
họ nhấn mạnh sự sợ hãi FEAR là những chứng cứ, những hiện tượng được
nhận biết một cách sai lầm (False Evidence Appears Real.) Như trước đây
chúng ta sợ phỏng tay khi chạm vào lửa cho nên hễ thấy lửa là sợ, không
bao giờ nghĩ rằng mình có thể bước qua lửa được. Đến khi đọc kinh Pháp
Hoa nơi phẩm Phổ Môn nói rõ nếu chúng ta nhất tâm niệm danh hiệu Đức
Quán Thế Âm Bồ Tát thì rớt xuống lửa không phỏng chúng ta không dám tin
là có thật.
Thân
thể chúng ta có sự thông minh cùng nhiều khả năng kỳ diệu mà chúng ta
chưa biết. Bác sĩ Herbert Benson thuộc viện đại học Harvard đã cử phái
đoàn đến vùng Hy Mã Lạp Sơn để nghiên cứu khả năng kỳ diệu của các tu sĩ
Phật Giáo Tây Tạng thực hành pháp môn Tam Muội Hỏa. Những vị thầy này
ngồi nơi vùng băng tuyết cả ngày mà không bị lạnh. Họ đã sử dụng những
năng lực mà người thường không biết đến.
Một
phương pháp để vượt qua những chướng ngại trong đời sống được nói đến
trong kinh Phổ Môn: Niệm danh hiệu đức Quán Thế Âm Bồ Tát để được ngài
ban cho mọi điều an lành. Nếu kẻ nào bị rớt xuống hầm lửa mà niệm danh
hiệu ngài thì không bị phỏng.
Các
vị thiền sư thường nhấn mạnh đến tính cách vô ngã nên giải thích là khi
niệm danh hiệu đức Quán Thế Âm Bồ Tát đến mức độ tâm ở trong trạng thái
đại định thì không còn cái ngã, cái tôi nữa. Lúc đó tuy thân có bị phỏng
nhưng không có cái “tôi bị phỏng.” Hoặc các ngài nhấn mạnh đến lửa ở
trong phẩm Phổ Môn là lửa tham. Khi hoàn toàn chú tâm niệm danh hiệu đức
Quán Thế Âm đến thì lửa tham thôi đốt tâm ta.
Có
những vị khác lại nhấn mạnh đến tính cách tròn đầy, viên dung, giữa lý
và sự. Các hiện tượng tương đối và tuyệt đối cùng biểu lộ một lúc. Khi
tâm ở trong trạng thái an định thì thân sẽ không bị phỏng khi bước đi
trên than hồng.
Nhiều vị tăng sĩ Tây Tạng và Tích Lan thực hành bước qua than lửa mà
không bị phỏng. Chúng ta biết trong phẩm Phổ Môn, thuộc kinh Pháp Hoa,
đức Quán Thế Âm dạy tình thương yêu, lòng từ bi, có sức mạnh kỳ diệu và
hãy luôn luôn sống trong năng lực của lòng thương yêu rộng lớn đó:
“Chân quán, thanh tịnh quán
Trí tuệ quán rộng lớn
Bi quán và từ quán
Thường nguyện thường chiêm ngưỡng…
Ánh hào quang thanh tịnh
Chiếu xuyên màn u tối
Tiêu diệt lửa tai ương
Chẳng nơi nào không hiện.”
Về
phương diện khoa học, nhiều bác sĩ hiện nay xác nhận tình thương yêu là
một năng lực bảo vệ cơ thể và chữa trị bệnh tật. Niệm danh hiệu đức Quán
Thế Âm để khai mở lòng từ bi, tình thương yêu rộng lớn. Nhất tâm niệm
danh hiệu Ngài tức là chúng ta ở trong trạng thái tâm an định. Khi có sự
định tâm và sự khai mở lòng thương yêu trong sáng đó thì cơ thể chúng ta
phát ra một năng lực kỳ diệu nên chúng ta sẽ không bị phỏng khi bước qua
lửa.
Nếu
chúng ta một lần bước qua lửa mà không bị phỏng thì chúng ta hiểu rõ một
cách cụ thể cùng tin chắc về khả năng kỳ diệu của con người trong nhiều
lãnh vực khác, nhất là khả năng sống đời an vui, giác ngộ và hạnh phúc
bao la trong cuộc sống này.
Đức
Phật dạy chúng ta về tính cách vô thường, vô ngã, bất tịnh và khổ đau
của những ai thích bám víu vào những sự hiểu biết sai lầm, cho những ý
tưởng thoạt đến thoạt đi, cho những vui, buồn, thương, ghét, giận hờn,
sợ hãi là cái tôi (ngã) của mình, là con người thật sự của mình mà không
biết các hiện tượng ấy chuyển biến không ngừng (vô thường) do những yếu
tố bên ngoài và bên trong kết hợp (duyên khởi) mà xuất hiện nên nó không
phải có cá tính riêng biệt, không thay đổi như vậy (vô ngã). Những khổ
đau của thân và tâm do những sự xáo trộn làm vẩn đục trạng thái trong
lành (bất tịnh) cho thân và tâm tạo ra khổ đau cho chúng ta. Nhưng vô
thường, vô ngã, bất tịnh và khổ đau ấy là đặc tánh của những ý tưởng sai
lầm, những tâm tư xao động và khổ đau trong tâm mê mờ. Do đó, trong kinh
Kim Cang, đức Phật dạy hãy thấy rõ những hiện tượng sinh diệt và vô
thường ấy là những thứ thoáng hiện, thoáng mất, thực chất không có thật,
chẳng khác gì cơn mộng hay ảo ảnh, bọt nước, như sương, như điện chớp.
Các
sự lo lắng, sợ hãi, buồn rầu, khổ đau tuy không phải là sự chân thật
nhưng chúng tạo nên một áp lực nặng nề nơi chúng ta. Khi chúng ta thực
hành đạo Phật trong đời sống hàng ngày và khai mở được tình thương yêu
rộng lớn của đại từ, thấy được tánh cách trong sáng rỗng lặng, tỏa chiếu
và tràn đầy của mọi hiện tượng thì lòng chúng ta tràn đầy một niềm an
vui kỳ diệu. Vì sao? Vì tánh tự nhiên sẵn có nơi chúng ta hay chân tâm,
Phật tánh vốn rộng lớn, an vui, trong lành và tinh sạch như trong kinh
Thủ Lăng Nghiêm nói rõ:
“Chúng sanh vốn có sẵn Phật tánh chứ chẳng phải từ nơi khác đem đến. Ví
như có người trong chiếc áo có sẵn viên ngọc như ý mà chẳng hay biết.
Chẳng khác nào mình có bảo vật trong kho tàng mà chẳng tự biết để đến
nỗi phải chạy để tìm miếng ăn nuôi sống hàng ngày.”
Sống
với tâm trong sáng, rộng lớn, an vui, là sống với cái chân thường, chân
ngã, chân lạc và chân tịnh của chân tâm, tâm chân thật, của Phật tánh,
tánh trong sáng, rộng lớn bao la, tràn đầy an vui kỳ diệu, tràn đầy niềm
hạnh phúc sâu thẳm nơi chúng ta. Điều ấy đức Phật nhấn mạnh trong kinh
Đại Niết Bàn và khuyến khích chúng ta hãy tiến lên trên con đường thực
hành hạnh phúc cho mình và cho mọi người. Nói khác đi là thực hành Bồ
Tát Đạo trong đời sống hàng ngày.
Chương 4
HƯỚNG
VỀ ĐỜI SỐNG KHỎE MẠNH VÀ HẠNH PHÚC
Chúng ta theo thói quen có nhiều ý kiến cố định, tin tưởng một cách sai
lầm về các sự kiện xảy ra trong đời sống. Những người bị tai nạn, bệnh
tật hay khổ đau thường chép miệng: “Trời bắt vậy thì phải chịu vậy”
hoặc than “Nghiệp chướng mình phải trả” v.v…, rồi buông tay chịu
đựng mọi thứ khổ đau, phiền não. Đức Phật dạy đừng tin tưởng vào một thứ
gì mơ hồ mà phải tin trong ánh sáng của sự hiểu biết chân thật như sau:
“Đừng vội tin một điều gì dù điều ấy được nhắc nhở luôn. Đừng vội tin
một điều gì, dù là di tích của người xưa hay là tập tục cổ truyền để lại
phải tin. Đừng vội tin đi