- TấmLòngRộngMở
- LUYỆN TẬP LÒNG TỪ BI TRONG ĐỜI SỐNG
HÀNG NGÀY
- Lê Gia hiệu đính
- Dịch từ nguyên tác tiếng Anh: AN
OPEN HEART
- PRACTICING COMPASSION IN EVERYDAY LIFE
* * *
GIỚI THIỆU
Xin chào tất cả những người
anh chị em !
Tôi tin rằng mỗi người đều có
một khát vọng bẩm sinh hướng tới niềm hạnh phúc và vượt qua đau khổ.
Tôi cũng tin rằng mục tiêu hàng đầu của cuộc sống này là được hưởng
những niềm hạnh phúc. Tôi tin rằng mỗi người trong chúng ta đều mong muốn
sự bình tâm và được hưởng niềm vui. Cho dù chúng ta giàu hay nghèo, da
đen hay da trắng, là người miền Đông hay miền Tây, thì khát vọng của
chúng ta đều như nhau. Chúng ta hoàn toàn giống nhau, cùng có lý trí và
cùng có tình cảm. Mặc dù có một số người có mũi to hơn và da trắng hơn,
theo quy luật của tạo hóa, chúng ta vẫn là một. Sự khác nhau đó không hề
quan trọng. Sự giống nhau về tình cảm và tâm hồn mới thật sự là quan
trọng.
Chúng ta chia sẻ những nổi buồn
và những niềm vui đem lại sức mạnh và sự bình yên cho tâm hồn.
Tôi nghĩ rằng chúng ta nên ý thức
được lòng mong muốn thật sự trong mỗi chúng ta và hãy để cho lòng mong
muốn này gợi lại lòng tin nơi mỗi người. Đôi khi chúng ta nhìn nhận một
hiện tượng theo chiều hướng tiêu cực và rồi chúng ta cảm thấy thất
vọng. Tôi cho rằng đây là một quan điểm sai.
Tôi chẳng có một phép lạ nào để
ban tặng các bạn. Nếu có một ai đó có phép lạ thì tôi sẽ tìm người
đó để xin được giúp đỡ. Thật ra, tôi không tin những người nói rằng
bản thân họ có phép lạ. Tuy nhiên qua việc luyện tập tâm hồn với những
nổ lực kiên trì, chúng ta có thể thay đổi được ý thức và quan điểm
của bản thân. Đ iều này có thể tạo ra một sự thay đổi thật sự
trong cuộc đời chúng ta.
Nếu chúng ta có một quan điểm tích
cực trong tâm hồn thì cho dù chúng ta có bị kẻ thù bao vây, chúng ta cũng
không hề mảy may sợ hải. Ngược lại, nếu chúng ta có một quan điểm
tiêu cực trong tâm hồn, luôn luôn cảm thấy thất vọng, hoài nghi, sợ
hãi hay cảm thấy căm ghét chính bản thân mình, thì thậm chí khi được vây
quanh bởi những người bạn thân trong một không khí đầm ấm, chúng ta cũng
không hề cảm thấy hạnh phúc. Vậy thì, ý thức và quan điểm trong tâm hồn
rất là quan trọng, nó tạo ra sự khác biệt hoàn toàn về trạng thái hạnh
phúc của mỗi người.
Tôi cho rằng dùng tiền bạc và quyền
lợi vật chất để giải quyết một vấn đề là hoàn toàn sai trái. Thật
là hão huyền khi mong đợi một điều gì đó tốt đẹp mà chỉ đơn giản
là dựa vào những vật ngoại thân. Lẽ dỉ nhiên là vật chất thì rất
quan trọng và hữu ích đối với con người. Tuy nhiên, thực ra thì thái độ,
ý thức và quan điểm tâm hồn cũng quan trọng như vậy- nếu không muốn
nói là quan trọng hơn. Chúng ta không nên theo đuổi một đời sống vật
chất, vì điều đó gây cản trở chúng ta trong việc luyện tập tâm hồn.
Đôi khi tôi có cảm giác là mọi người đang dồn tâm trí vào việc làm
giàu và quên đi giá trị tâm hồn của mình. Vậy thì,chúng ta nên phát triển
một sự cân bằng giữa những mối lo lắng quan tâmvề vật chất và việc
rèn luyện tâm hồn. Tôi nghĩ là bẩm sinh chúng ta hoạt động như là xã hội
loài vật. Những phẩm chất tốt đẹp của chúng ta là những gì mà chúng
ta gọi là "giá trị loài người thật sự". Chúng ta nên cố gắng
gia tăng, duy trì những hành động đẹp đẽ như là chia sẽ và chăm sóc,
quan tâm giúp đỡ lẫn nhau. Đồng thời chúng ta cũng phải tôn trọng quyền
của mọi người khác. Từ đó, chúng ta nhận thức được rằng niềm hạnh
phúc trong tương lai của chúng ta phụ thuộc vào những thành viên khác
trong cùng xã hội.
Riêng tôi, năm 16 tuổi tôi đã đánh
mất tự do của mình, năm 24 tuổi tôi đã đánh mất đất nước mình.
Trong suốt 40 năm qua, tôi là một kẻ lánh nạn mang đầy trọng trách. Nhớ
lại quá khứ của mình, tôi thấy cuộc đời tôi thật sự khó khăn. Tuy
nhiên, qua những năm tháng đó, tôi đã học tập nghiên cứu trau dồilòng
từ bi qua việc chăm sóc mọi người. Thái độ tâm hồn này đã mang đến
cho tôi một sức mạnh tiềm tàng. Một trong những câu kinh mà tôi rất
tâm đắc là:
" Miễn là vũ trụ tồn tại
(so long as space remains)
Miễn là loài người tồn tại
(so long as sentient beings remain)
Tôi sẽ tồn tại
(I will remain)
Để giúp đở, để phục vụ
(in order to help, in order to serve)
Để hiến mình vì mọi người
(in order to make my own contribution)’’
Đoạn kinh trên đem đến sự tự
tin và sức mạnh tiềm tàng cho mọi người. Đoạn kinh đó đã đem lại mục
đích cao cả cho cuộc đời tôi. Bất chấp những điều phức tạp và khó
khăn cách mấy, nếu chúng ta có được một quan điểm tâm hồn như vậy,
chúng ta sẽ luôn được sự bình an trong tâm hồn.
Một lần nữa tôi phải nhấn mạnh
rằng "chúng ta đều giống nhau". Một số người trong số các bạn
có thể có ấn tuợng rằng " Dalai Lama có một chút gì đó hơi khác biệt".
Điều đó hoàn toàn sai. Tôi cũng là một con người bình thường như các
bạn. Chúng ta có cùng một mong muốn tiềm ẩn trong lòng.
Việc rèn luyện, phát triển tâm hồn
không nhất thiết phải dựa trên lòng tín ngưỡng tôn giáo. Chúng ta hãy
nói về những luân thường đạo lý trần gian . (secular ethics)
Tôi tin rằng những phương pháp để
chúng ta mở rộng lòng vị tha, thái độ quan tâm chăm sóc đến mọi người
đều rất quan trọng. Mặc dù chúng ta có thể tìm thấy nhiều sự khác biệt
giữa những nghi thức và quan điểm triết học, nhưng những thông điệp
chủ đạo của mọi tôn giáo đều rất giống nhau. Mọi tôn giáo đều cổ
xuý lòng yêu thương, lòng từ bi và sự tha thứ. Và thậm chí những người
không tin vào tôn giáo vẫn có thể hiểu biết và trân trọng những giá trị
đạo đức của loài người.
Bởi vì niềm hạnh phúc và chính sự
tồn tại của chúng ta là kết quả của sự giúp đỡ bảo bọc của mọi
người, chúng ta phải phát huy thái độ cư xử tốt đẹp của mình đối
với mọi người xung quanh . Chúng ta thư?ng có khuynh hướng quên đi những
điều cơ bản. Ngày nay, với nền kinh tế toàn cầu hiện đại, mỗi quốc
gia đều xích lại gần nhau hơn. Mọi quốc gia đều nương tựa phụ thuộc
vào nhau, mọi lục địa đều nương tựa phụ thuộc nhau. Tất cả chúng
ta đều nương tựa phụ thuộc lẫn nhau.
Khi chúng ta quan sát kỹ càng những
vấn đề mà ngày nay con người phải đối mặt, chúng ta sẽ nhận ra rằng
tất cả những vấn đề đo ùđều do con người gây ra. Không phải tôi
đang nói về vấn đề thiên tai đâu nhé! Những cuộc xung đột, những trận
tàn sát, và mọi vấn đề phát sinh từ chủ nghĩa dân tộc và ranh giới
quốc gia đều do con người gây ra.
Nếu chúng ta nhìn thế giới từ
trên cao, chúng ta sẽ không thấy bất kỳ một sự phân chia ranh giới nào
giữa các quốc gia cả. Chúng ta chỉ thấy đơn thuần một hành tinh nhỏ
bé- chỉ một mà thôi!!. Một khi chúng ta chia ranh giới, chúng ta sẽ có
khái niệm về "chúng ta" và " bọn họ"ï. Khi khái niệm
này trở nên mạnh mẽ, nó sẽ làm chúng ta mù quáng không phân biệt được
đâu là đúng đâu là sai. Ở nhiều quốc gia Châu Phi và gần đây, một
vài quốc gia thuộc Đông Âu , đã phát sinh chủ nghĩa hẹp hòi.
Khái niệm "chúng ta" và
" bọn họ" là một khái niệm hoàn toàn sai lạc, bởi vì những mối
quan tâm và quyền lợi của mọi người cũng chính là những mối quan tâm
và quyền lợi của chúng ta. Quan tâm chăm sóc niềm hạnh phúc tương lai của
chính bản thân mình. Sự thật thì luôn đơn giản. Nếu chúng ta muốn gây
hại cho kẻ thù, thì chính chúng ta sẽ bị hại.
Tôi nhận thấy rằng do sự phát
triển mạnh mẽ của nền công nghiệp hiện đại, nền kinh tế toàn cầu
và hậu quả của sự gia tăng dân số, thế giới của chúng ta bị thay đổi
nhiều: nó trở nên bé nhỏ hơn nhiều. Tuy nhiên, chúng ta vẫn không nhận
ra điều đó; chúng ta vẫn tiếp tục phân chia ranh giới và vẫn ‘‘
chúng ta’’ – ‘‘bọn họ’’.
Chiến tranh dường như là một phần
trong lịch sử của loài người. Khi nhìn lại hành tin của chúng ta trong
quá khứ, chúng ta thấy rằng những quốc gia, những lãnh thổ và thậm
chí là những ngôi làng đều độc lập về mặt kinh tế. Trong hoàn cảnh
như vậy thì huỷ diệt kẻ thù chính là chiến hắng của chúng ta. Bạo lực
và chiến tranh trong quá khứ là hợp lý. Tuy nhiên, ngày nay chúng ta luôn phụ
thuộc lẫn nhau nên khái niệm về "chiến tranh" đã trở nên lỗi
thời. Ngày nay, khi chúng ta gặp phải những bất đồng hay những rắc rối,
chúng ta phải cố tìm ra giải pháp qua các cuộc đàm phán. Đàm phán là phương
pháp thích hợp duy nhất. Một nước đánh chiếm và chiến thắng một nước
khác giờ đây không còn thích hợp nữa. Chúng ta phải cố gắng giải quyết
mọi xung đột bằng thái độ hoà giải và chúng ta phải luôn vì lợi ích
của cộng đồng. Chúng ta không được huỷ diệt đồng loại của mình.
Chúng ta không được phớt lờ quyền lợi của họ. Nếu chúng ta làm như
vậy, cuối cùng chúng ta sẽ tự chuốc lấy đau khổ cho mình. Vậy nên,
tôi nghĩ rằng ngày nay khái niệm về " bạo lực" hoàn toàn không
còn thích hợp nữa. Hòa bình, không bạo lực là giải pháp thích hợp nhất.
Không bạo lực không có nghĩa là
chúng ta thờ ơ, không quan tâm đến mọi vấn đề. Ngược lại, chúng ta cần
phải tham gia giải quyết mọi vấn đề. Tuy nhiên, chúng ta phải giải quyết
mọi vấn đề vì lợi ích chung chứ không phảinhằm mục đích trục lợi
cho riêng mình. Chúng ta không được gây tổn hại cho lợi ích của cộng
đồng. Vì vậy, hòa bình không chỉ đơn thuần là không có bạo lực, nó
còn liên quan đến sự quan tâm giúp đỡ lẫn nhau, nó gần như là một biểu
hiện của lòng từ bi. Tôi hoàn toàn tin rằng chúng ta phải khuyến khích
khái niệm về sự hoà bình trong phạm vi gia đình, cũng như là phạm vi quốc
gia và quốc tế. Mọi cá nhân đều có khả năng góp phần vào việc gìn
giữ hoà bình và giúp đỡ mọi người.
Vậy thì chúng ta nên bắt đầu bằng
cách nào đây? Chúng ta có thể bắt đầu với chính chúng ta. Chúng ta phải
cố gắng mở ra những tiền đồ rộng lớn, chúng ta phải nhìn nhận mọi
việc từ mọi góc độ, mọi khía cạnh. Thường thì chúng ta hay gặp rắc
rối khi nhìn nhận sự việc theo quan điểm riêng của mình, thậm chí đôi
khi chúng ta còn cố ý bỏ qua một số khía cạnh của sự việc. Điều này
thường dẫn tới những kết quả tồi tệ. Dù sao thì chúng ta cần phải
nhìn nhận các hiện tượng một cách bao quát hơn.
Chúng ta phải nhận thức được rằng
những cá nhân khác cũng là một phần trong xã hội chúng ta. Chúng ta có thể
xem xã hội chúng ta như một cơ thể, có chân, có tay và những bộ phận
khác. Đương nhiên là tay không giống với chân; tuy nhiên, nếu chân có bị
đau thì tay sẽ vươn tới để trợ giúp. Tương tự, khi mọi người trong
xã hội có mệnh hệ gì thì chúng ta phải trợ giúp họ. Tại sao? Bởi vì
họ chính là một phần của cơ thể, họ chính là một phần của chúng
ta.
Chúng ta cũng phải quan tâm đến môi
trường của chúng ta. Đây là ngôi nhà của chúng ta- ngôi nhà duy nhất của
chúng ta. Đúng là chúng ta có nghe những nhà khoa học bàn luận về vấn đề
định cư trên sao thổ và mặt trăng. Nếu chúng ta có thể làm được điều
đó một cách dễ dàng tiện lợi thì tốt biết bao. Nhưng tôi lại nghĩ rằng
điều đó khá khó khăn . Ơ ûđó, chúng ta sẽ cần vài trang thiết bị để
mà hô hấp. Tôi nghĩ rằng hành tinh xanh của chúng ta rất đẹp đẽ và
thân thuộc với chúng ta. Nếu chúng ta huỷ diệt nó, hay một tổn thất to
lớn nào đó xảy ra do lổi lầm của chúng ta thì chúng ta sẽ đi đâu!?
Vì vậy, quan tâm chăm sóc môi trường chính là quan tâm chăm sóc niềm hạnh
phúc và lợi ích chính của chúng ta.
Việc phát triển một phương pháp
quan sát tổng quát hơn về hoàn cảnh của chúng ta và nâng cao nhận thức
của chúng ta về sự vật, chính cái đó thật sự có thể đem đến một
sự thay đổi lớn lao trong đời sống chúng ta. Đôi khi vì một lý do rất
nhỏ nhặt, một cuộc ẩu đả xảy ra giữa chồng và vợ, giữa cha mẹ
và con cái. Nếu bạn xem xét một khía cạnh nào đó của vấn đề, tập
trung vào khía cạnh đó, và rồi, vâng, thật sự cần phải ẩu đả lắm!!.Tuy
nhiên, khi nhìn nhận sự việc trên một cách tổng quát và sâu sắc hơn,
chúng ta sẽ cảm nhận được những khía cạnh tiêu cực và cả những
khía cạnh tích cực. Bạn có thể suy nghĩ " Đây chỉ là một rắc rối
nho nhỏ thoi mà! Mình sẽ giãi quyết bằng cách trao đổi với nhau,không nhất
thiết phải dùng biện pháp cứng rắn!". Nhờ vậy, chúng ta có thể tạo
được hoà khí trong gia đình chúng ta cũng như trong toàn cộng đồng.
Ngày nay, chúng ta còn đối mặt với
một vấn đề nữa, đó là sự phân cấp giữa người giàu và kẻ nghèo.
Ở nước Mỹ này, tổ tiên của các bạn đã thiết lập những khái niệm
về quyền bình đẳng, quyền tự do, sự tự do, sự bình đẳng và những
cơ hội bình đẳng cho mọi công dân. Những khái niệm này được quy định
bởi luật pháp của các bạn. Tuy nhiên, con số những nhà triệu phú ở nước
này đang gia tăng trong khi những người nghèo đói, thậm chí họ càng ngày
càng nghèo hơn. Điều này thật đáng tiếc thay!!.Tương tự nếu xét trên
bình diện toàn cầu, chúng ta cũng sẽ thấy một số quốc gia giàu có
trong khi đó một số quốc gia vẫn nghèo đói. Điều này cũng thật đáng
tiếc thay!!. Nó không chỉ sai trái về mặt đạo đức, thực tế. Nó
chính là nguồn gốc của mọi vấn đề rắc rối và bạo loạn. Không sớm
thì muộn, những rắc rối đó sẽ tìm đến chúng ta.
Khi còn nhỏ, tôi thường nghe người
ta nói về New York. Tôi đã nghĩ rằng ắt hẳn New York giống thiên đường
lắm, một thành phố tuyệt vời. Năm 1979, lần đầu tiên tôi đến New
York, giữa đêm, khi tôi đang ngủ yên thì bị đánh thức bởi tiếng còi
báo động
"Doooooo!! Doooooo!! Doooooo!!".
Tôi nhận ra rằng đâu đó có một cái gì đó không ổn, hoả hoạn và những
nguy hiểm khác…
Tương tự, một người anh của tôi-
ông ta đã qua đời- đã kể với tôi về đời sống của mình ở Mỹ.
Ông đã sống cuộc đời ratá khổ cực , ông kể với tôi v? những rắc rối,
những nổi lo sợ, giết chóc, trộm cắp, hảm hiếp mà mọi ngươi phải gánh
chịu. Tôi nghĩ đây là sự chênh lệch của cải trong xã hội. Đương nhiên
là khó khăn chồng chất khó khăn nếu chúng ta phải làm việc quần quật
ngày này qua ngày khác để mà mưu sinh cuộc sống trong khi những người khác,
cũng là con người như chúng ta, lại sống an nhàn trong nhung lụa với cuộc
sống vật chất xa hoa. Điều này thật sự không công bằng; kết quả là
những người giàu co ù- những nhà triệu phú và tỷ phú luôn có cảm
giác lo lắng bồn chồn. Vậy nên tôi nghĩ rằng khoảng cách giữa những
người giàu và kẻ nghèo quá to lớn như vậy là một điều bất hạnh.
Cách đây không lâu, một gia đình
giàu có ở Bombay đến thăm tôi. Người vợ trong gia đình đó la ømột người
rất tin vào thâøn thánh, bà ta yêu cầu tôi hãy ban phúc cho bà ta. Tôi đã
nói với bà: "Tôi không thể ban phúc cho bà. Tôi không có khả năng đó!".
Và sau đó tôi bảo bà ta: "Bà xuất thân từ một gia đình giàu có. Đấy
là một điều may mắn. Điều may mắn này là kết quả của những việc
làm đức hạnh của bà trong kiếp trước. Người giàu là những thành
viên quan trọng trong xã hội. Bà đã cố gắng kinh doanh để tích luỹ
ngày một nhiều của cải hơn. Bây giờ bà nên dùng của cải của mình để
giúp đỡ những người nghèo khổ về mặt giáo dục và sức khỏe".
Chúng ta nên sử dụng đường lối tư bản đề mà kiếm tiền rồi sau đó
phân phối số tiền đó một cách có ý nghĩa và thiết thực cho cộng đồng.
Nếu xét theo khía cạnh đạo đức hay thực tế thì đây cũng là một phương
pháp tốt trong việc tạo ra sự luân chuyển tiền tệ trong xã hội.
Ở Ấn Độ, việc phân chia đẳng
cấp vẫn còn tồn tại; những thành viên của đẳng cấp thấp nhất được
xem là những tiện nhân mà những người ở đẳng cấp cao tránh không sờ
tới.Vào những năm cuối thập niên 50, Tiến sĩ Bhimrao Ambedkar, một thành
viên của đẳng cấp này và một luật sư, ông này là Bộ trưởng Tư pháp
đầu tiên của Aán Độ và là người soạn thảo ra hiến pháp Aán Độ đã
theo về Phật giáo. Sau đó hàng trăm nghìn người khác đã noi theo họ. Cho
dù họ có là tín đồ của Phật giáo thì họ vẫn sống trong nghèo túng,
và thực sự là họ cực kỳ nghèo túng. Tôi thường nói với họ:
"Chính bản thân các bạn phải nổ lực ,các bạn phải bắt tay vào
làm việc với sự tự tin của mình để tạo ra những sự thay đổi. Các
bạn không được phép đổ lỗi rằng hoàn cảnh hiện thời của bạn là
do các đẳng cấp và giai cấp trên gây ra!".
Vì vậy, trong số các bạn ở đây
có một số người gặp hoàn cảnh khó khăn nghèo túng, tôi rất mong rằng
các bạn sẽ làm việc rất chăm chỉ và tự tin để tạo ra các cơ hội
cho mình. Những người giàu hơn thì nên quan tâm giúp đỡ những người có
hoàn cảnh khó khăn hơn mình, những người nghèo khó hãy nổ lực hết sức
mình, bằng tất cả niềm tin.
Cách đây vài năm tôi có viếng thăm
gia đình nghèo khổ ở Soweto thuộc Nam Phi. Tôi đã nói chuyện với họ, hỏi
thăm về hoàn cảnh của họ, về cách sinh sống của họ và về những việc
đại loại như thế. Tôi đã nói chuyện với một người đàn ông, người
này giới thiệu rằng mình là một giáo viên. Khi nói chuyện với nhau,
chúng tôi cũng đồng ý rằng sự phân biệt sắc tộc là một điều xấu
xa tồi tệ. Tôi đã nói rằng ngày nay người da đen có mọi quyền bình đẳng,
ông ta có những cơ hội mà ông ta phải tận dụng bằng cách nổ lực
trong ngành giáo dục và làm việc chăm chỉ, rằng ông ta nên phát huy tối
đa những quyền bình đẳng thật sự của mình. Ông giáo viên nọ đáp lời
bằng một giọng buồn buồn rằng ông ta tin rằng bộ óc của người Châu
Phi da đen nhỏ hơn bộ óc của người da trắng. Ô ng nói "Chúng tôi
không thể bình đẳng như người da trắng!".
Tôi đã bị choáng váng và rất buồn
lòng. Nếu thứ loại quan điểm đó còn tồn tại trong tâm hồn thì sẽ chẳng
có cách nào làm thay đổi hoàn cảnh của bản thân cũng như của toàn xã
hội. Thật không thể chịu được!!. Vậy nên tôi đã tranh luận với ông
ta. Tôi nói: "S uy nghĩ của tôi và của những người đồng hương của
ông cũng không khác suy nghĩ của ông lắm. Nếu những người Tây Tạng có
cơ hội, chúng tôi có thể phát triển xã hội loài người thịnh vượng.
Chúng tôi đã từng là những người lánh nạn ở Aán Độ trong suốt 40
năm qua và chúng tôi đã trở thành một cộng đồng những người tị nạn
thành đạt nhất ở đó". Tôi nói với ông ta rằng: "Tất cả
chúng ta đều bình đẳng! Chúng ta có những khả năng , những năng lực
như nhau! Tất cả chúng ta đều cùng là loài người! Sự khác biệt giữa
màu da của chúng ta chỉ là một vấn đề nhỏ nhặt! Vì sự phân biệt
màu da trong quá khứ nên ông không có cơ hội, nếu không, giờ đây ông chẳng
thể nào thua kém người da trắng!".
Cuối cùng, ông ta thì thào đáp lời
trong nước mắt "Gìơ đây tôi cảm nhận được là chúng ta cùng giống
nhau. Chúng ta cùng là con người. Chúng ta có cùng những năng lực như
nhau".
Đến đo,ù tôi cảm thấy sự buồn
bực giảm đi rất nhiều. Tôi cảm thấy là tôi đã góp phần vào việc
truyền tải những nội dung giúp mọi người xích lại gần nhau hơn, tôi
đã giúp ông ta phát huy niềm tin của mình, niềm tin về một tương lai
tươi đẹp.
Niềm tin đóng một vai trò rất
quan trọng. Chúng ta làm sao để có được niềm tin. Đầu tiên chúng ta phải
luôn suy nghĩ rằng chúng ta chẳng thua kém mọi người, chúng ta có cùng
tài trí và năng lực như họ. Nếu chúng ta bi quan, cho rằng mình không có
năng lực, mình không thể thành công, thì chúng ta sẽ không bao giờ tiến
bộ được. Luôn cho rằng bản thân mình không có khả năng ganh đua tranh tài
cùng người khác là bước đầu tiên dẫn đến thất bại.
Vì vậy , bạn hãy tham gia vào mọi
cuộc tranh tài một cách đúng đắn và trung thành, không gây hại cho người
khác, tận dụng mọi quyền bình đẳng hợp pháp là phương pháp để tiến
triển. Ở đất nước to lớn này(Mỹ), có mọi cơ hội cần thiết cho bạn
tiến bộ.
Dù chúng ta nên tham gia vào mọi hoạt
động trong đời sống xã hội với sự tự tin của bản thân, chúng ta cũng
nên ý thức được những phẩm chất tiêu cực xấu xa của tính khoe khoang
tự cao tự đại và những phẩm chất tích cực tốt đẹp của lòng tự
trọng và tự tin. Đây cũng là một trong những phương pháp rèn luyện tâm
hồn. Theo thói quen của tôi, khi tôi có ý kiêu ngạo: "Mình là một người
đặc biệt !", tôi thường tự nói với chính mình: "Mình chỉ là
một con người bình thường, là một tu sĩ Phật giáo, nhờ vậy mà mình
có thể vận hành tinh thần hướng cõi Phật(Buddhahood)". Sau đó tôi so
sánh bản thân với con côn trùng trước mặt và tôi nghĩ: "Con côn
trùng này rất yếu ớt, nó không có khả năng suy nghĩ những vấn đề triết
học, nó không có khả năng phát huy lòng vị tha quảng đại. Trong khi đó,
mình có khả năng đó mà mình lại xử sự một cách ngốc nghếch đến
như vậy!". Nếu tôi chỉ trích bản thân theo cách trên thì con côn
trùng đó hoàn toàn chân thật, ngay thẳng, chính trực hơn tôi nhiều.
Thỉnh thoảng tôi có gặp một vài
người cho là tôi giỏi hơn họ, tôi sẽ cố tìm một vài phẩm chất tốt
đẹp nào đó của anh ta. Có thể anh ta có một mái tóc đẹp vậy thì tôi
sẽ nghĩ: "Mái tóc của anh ta thật đẹp, còn mái tóc của mình thì bị
hói. Nếu xét về khía cạnh này thì anh ta vẫn hơn mình". Chúng ta cũng
có thể sẽ nhận thấy vài phẩm chất đáng kể của một người nào đó
mà về mặt khác chúng ta vượt trội hơn hẳn anh ta - điều này sẽ giúp
chúng ta đánh giá và tập luyện chế ngự lòng tự cao tự đại của mình.
Đôi khi chúng ta cũng cảm thấy thất
vọng; chúng ta trở nên nản lòng và nghĩ rằng mình không có khả năng làm
được việc gì cả. Trong trường hợp như vậy, chúng ta nên nhớ lại những
cơ hội và dịp may mà ta đã thành công.
Ý thức được rằng chúng ta có thể
uốn nắn tâm hồn của mình, chúng ta có thể tạo ra những thay đổi về
thái độ tâm hồn của mình bằng cách sử dụng những phương pháp suy nghĩ
khác nhau . N ếu các bạn là người tự cao tự đại, các bạn có thể sử
dụng phương pháp suy nghĩ mà tôi vừa trình bày. Nếu các bạn bối rối
vì mất niềm tin và đau khổ, các bạn nên nắm bắt mọi cơ hội nhằm cải
thiện tình trạng của mình. Phương pháp này rất có ích.
Cảm xúc của con người rất mạnh
mẽ và đôi khi gây bối rối cho chúng ta.Điều này có thể sẽ dẫn đến
những tai hoạ. Một phương pháp quan trọng khác trong việc luyện tập
thái độ tâm hồn của chúng ta là đẩy lùi những cảm xúc đó trước
khi chúng trỗi dậy trong lòng chúng ta. Ví dụ: khi chúng ta cảm thấy tức
giận và căm thù, có thể chúng ta suy nghĩ: "Sự tức giận làm cho
mình mạnh mẽ hơn, quyết đoán hơn và phản ứng nhanh hơn". Tuy nhiên,
khi bạn xem xét vấn đề cặn kẽ hơn, bạn sẽ thấy rằng sự mạnh mẽ
có được nhờ những cảm xúc tiêu cực như vậy hoàn toàn là sự mù
quáng. Tôi không tin rằng sức mạnh có được nhờ sự tức giận là một
sức mạnh hữu ích. Thay vì như vậy, chúng ta nên phân tích tình huống đó
cẩn thận hơn và rồi, bằng thái độ sáng suốt và khách quan, chúng ta
quyết định các biện pháp đối phó cần thiết. Lòng tin "Tôi phải
làm một điều gì đó" có thể giúp bạn thêm nghị lực và kiên quyết.
Tôi tin rằng đây mới chính là nền tảng của một sức mạnh hữu ích hơn.
Nếu có một ai đó đối xử bất
công với chúng ta, việc đầu tiên chúng ta phải làm là phân tích cặn kẽ
tình hình. Nếu chúng ta cảm thấy rằng mình có thể chịu được sự bất
công đó; nếu như hậu quả do sự bất công đó gây ra không quá to tát,
tôi nghĩ làù tốt hơn hết chúng ta nên chấp nhận nó. Tuy nhiên, nếu
chúng ta bình tĩnh sáng suốt xem xét tình hình và thấy rằng việc chấp nhận
điều bất công đó sẽ đem đến những hậu quả nặng nề to tát hơn, vậy
thì chúng ta phải suy nghĩ tìm ra những biện pháp đối phó thích hợp.
Tôi nhắc lại, mọi giải pháp đều phải dựa trên nền tảng là sự
sáng suốt xem xét tình hình chứ không phải là sự tức giận. Tôi cho rằng
nếu chúng ta càng tức giận và căm thù hơn thì thực ra chúng ta lại càng
gây hại cho chính mình hơn là gây hại cho kẽ gây rắc rối cho mình.
Hãy hình dung rằng một người hàng
xóm của bạn rất ghét bạn và luôn gây rắc rối cho bạn. Nếu bạn mất
bình tĩnh và trở nên oán ghét anh ta thì tinh thần của bạn sẽ bị tổn
thương, bạn sẽ không thể ngủ ngon được, bạn bắt đầu dùng thuốc an
thần và thuốc ngủ. Càng ngày bạn càng dùng nhiều hơn, nhửng viên thuốc
này sẽ gây hại cho cơ thể bạn. Tính khí và tâm trạng của bạn thay đổi;
và kết quả là những người bạn của bạn không muốn thăm viếng bạn nữa.
Tóc của bạn dần dần bạc trắng, và những vết nhăn xuất hiện. Cuối
cùng , sức khỏe của bạn suy sụp nghiêm trọng. Vậy thì người hàng xóm
của bạn sẽ cảm thấy rất thích thú; không cần phải nhọc công nhọc sức,
hắn đã đạt được điều mong muốn của mình.
Nếu bất chấp thái độ của anh
ta, bạn vẫn bình thản và sức khỏe của bạn vẫn tốt, bạn vẫn vui vẽ
và bạn bè của bạn vẫn thăm viếng bạn bình thường, cuộc sống của bạn
thịnh vượng hơn.
Điều này sẽ làm cho người hàng
xóm của bạn lo lắng. Tôi cho rằng đây là cách khôn ngoan để trừng phạt
người hàng xóm của bạn. Đây không phải là câu chuyện vui đâu nhé các
bạn!!. Tôi đã từng gặp phải những chuyện như vậy rất nhiều. Trong những
trường hợp như vậy tôi thường rất bình tĩnh và sáng suốt, không bao
giờ xao động tinh thần . Tôi cho rằng điều này hữu ích đấy! Bạn đừng
bao giờ nghĩ rằng lòng khoan dung tha thứ và tính kiên nhẫn là biểu hiện
của sự yếu đuối bạc nhược. Trái lại, tôi cho rằng đó là biểu hiện
của sức mạnh và nghị lực.
Khi chúng ta đối mặt với kẻ thù
và những người muốn hãm hại chúng ta, chúng ta có thể xem đó là dịp
để chúng ta rèn luyện, phát huy lòng khoan dung tha thứ và tính kiên nhẫn
của mình. Chúng ta thật sự rất cần những phẩm chất này; những phẩm
chất này rất hữu ích cho chúng ta. Và dịp duy nhất mà chúng ta phải rèn
luyện, phát huy những phẩm chất này là khi chúng ta bị kẻ thù khiêu
khích. Nếu xét theo quan điểm này thì kẻ thù của chúng ta chính là thầy
của chúng ta, may thay, bất chấp động cơ của họ là gì thì họ cũng có
ích cho chúng ta.
Nhìn chung, những giai đoạn khó khăn
trong cuộc đời cho chúng ta những cơ hội để đạt được những kinh
nghiệm hữu ích và phát huy sức mạnh tiềm tàng của mình. Ở nước Mỹ,
thế hệ trẻ có một đời sống tiện nghi và dễ dàng mà lại thường gặp
khó khăn khi phải đối mặt với những rắc rối, thậm chí là những rắc
rối nho nhỏ. Khi gặp rắc rối, họ lập tức la hét. Các bạn trẻ hãy nhớ
về những gian khổ mà thế hệ trước và cha ông các bạn đã chịu đựng
và trải qua khi mới bắt đầu định cư trên mảnh đất này.
Tôi nhận thấy có một điều sai
trái là xã hội hiện đạicủa chúng ta có khuynh hướng từ chối và
không yêu thương những người đã phạm tội ác – những tù nhân chẳng
hạn- kết quả là họ đánh mất niềm hy vọng của mình. Họ không còn ý
niệm về trách nhiệm và hình phạt. Kết quả là mọi người đều đau khổ
và bất hạnh hơn. Chúng ta nên truyền đạt thông điệp sau đây tới những
tù nhân đó: "Bạn cũng là một phần của xã hội. Bạn cũng có tương
lai của bạn. Tuy nhiên bạn phải sửa chữa những lỗi lầm và những
hành vi sai trái của mình và bạn đừng bao giờ lập lại những lỗi lầm
như vậy nữa. Bạn phải sống có trách nhiệm như mọi thành viên khác
trong xã hội".
Tôi cũng thấy một điều đáng buồn
là những bệnh nhân bị bệnh SIDA lại không được xã hội thừa nhận.
Khi chúng ta gặp những người có hoàn cảnh đau khổ đặc biệt, thì đó
là cơ hội tốt để chúng ta rèn luyện sự quan tâm chăm sóc mọi người
và lòng từ bi của mình. Tuy nhiên tôi thường nói với mọi người:
"Lòng từ bi của tôi chỉ lànhững lời nói trống rỗng. Mẹ Teresa xa
xưa mới thật sự có tấm lòng từ bi !".
Đôi khi chúng ta làm ngơ trước bất
hạnh của mọi người. Khi tôi đi xuyên Ấn Độ bằng tàu hỏa, tôi thường
trông thấy những người nghèo khổ và những người hành khất ở sân ga.
Tôi thấy mọi người không hề để mắt đến họ và thậm chí còn doạ
nạt họ. Những giọt nước mắt rơi ra từ mắt chúng ta. Để làm gì vậy!??.
Tôi nghĩ rằng tất cả chúng ta nên phát huy một thái độ đúng đắn khi
chúng ta gặp phải những hoàn cảnh bất hạnh như vậy.
Tôi cũng cảm thấy rằng việc sống
thiên về tình cảm không phải là điều tốt. Đôi khi tôi thấy những người
bạn Miền Tây của tôi xem tình cảm lưu luyến là một cái gì đó rất
quan trọng đối với họ, dường như là nếu không có những tình cảm như
vậy thì cuộc đời của họ sẽ vô cùng tẻ nhạt. Tôi nghĩ rằng chúng
ta cần phải phân biệt rõ đâu là những khao khát và tình cảm sai lầm
và đâu là những phẩm chất đáng quý của lòng yêu thương đem đến niềm
hạnh phúc cho mọi người. Tình cảm lưu luyến làm cho chúng ta ngu muội,
vì vậy chúng ta không thể nhận thức mọi việc một cách sáng suốt, dần
dần nó sẽ dẫn chúng ta đến những rắc rối không cần thiết. Giống như
những cảm xúc sai lầm của lòng căm thù tức giận, tình cảm lưu luyến
có hại cho chúng ta. Chúng ta phải cố giữ cho lòng mình bình thản và thư
thái. Điều này không có nghĩa là bạn nên vô cảm, thờ ơ lãnh đạm. Chúng
ta phải luôn ý thức đâu là đúng đâu là sai, đâu là tốt đâu là xấu.
Sau đó chúng ta hành động nhằm hạn chế, loại trừ cái xấu phát huy
cái tốt.
Có một phương pháp trong Phật
giáo mà khi chúng ta luyện tập, chúng ta trao tặng niềm vui và tạo ra niềm
hạnh cho mọi người, nhờ vậy mà chúng ta tẩy sạch những đau khổ của
mọi người. Mặc dù đương nhiên là chúng ta không thể làm thay đổi hoàn
toàn hoàn cảnh khó khăn của họ, tôi thật sự thấy rằng trong một số
trường hơp, qua sự chân thành quan tâm chăm sóc của chúng ta, qua việc
chia sẽ nổi đau của chúng ta- những đau khổ của mọi người sẽ nguôi
ngoai- nếu xét về mặt tinh thần. Tuy nhiên, mục tiêu chính của phương pháp
này là làm tăng thêm sức mạnh tiềm tàng và lòng can đảm của chúng ta.
Tôi đã lựa chọn ra nhiều phương
pháp mà tôi nghĩ rằng mọi người, mọi tôn giáo, thậm chí là những ai
không theo tôn giáo nào cả, cũng có thể chấp nhận được. Khi đọc những
phưong pháp này, nếu bạn là người theo tôn giáo, bạn có thể suy niệm về
vị thần mà bạn tôn thờ. Một người thiên chúa giáo có thể nghĩ về
Jesus hoặc Chúa Trời, một tín đồ Hồi giáo có thể nghĩ về thánh Allah.
Vậy thì, khi đọc những lời kinh này, bạn hãy tập trung vào để nâng
cao những giá trị tinh thần của mình. Nếu bạn là người không theo tôn
giáo, bạn có thể suy niệm về việc mọi người đều mong ước niềm hạnh
phúc và vượt qua những đau khổ bất hạnh. Nhận ra được điều này, bạn
có thể rộng mở tấm lòng của mình điều quan trọng là chúng ta phải
có một tấm lòng nhân hậu. Vì chúng ta là một phần của xã hội loài người,
chúng ta phải là những người có tấm lòng nhân hậu.
‘‘Cầu chúc cho người nghèo
không còn nghèo nữa
( May the poor find wealth)
Cầu chúc cho người khổ tìm được
niềm vui
(Those weak with sorrow find joy)
Cầu chúc cho kẻ bất hạnh tìm
được niềm tin.
(May the forlorn find new hope.)
Mãi mãi sống trong hạnh phúc và thịnh
vượng.
(Constant happiness and prosperity.)
Cầu chúc cho kẻ nhút nhát không
còn sợ hải.
(May the frightened cease to be afraid.)
Gông xiềng biến thành tự do.
(And those bound to be free.)
Cầu chúc cho người yếu đuối tìm
được nghị lực.
(May the weak find power.)
Và trái tim mọi người tràn ngập
lòng yêu thương.
(And may their hearts join in friendship.
Mục lục | Lời tựa | Giới thiệu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
Chúng tôi chân
thành cảm ơn Phật tử Ngọc Hạnh đã phát âm đánh máy gởi sách này về
cho ban biên tập