- TấmLòngRộngMở
- LUYỆN TẬP LÒNG TỪ BI TRONG ĐỜI SỐNG
HÀNG NGÀY
- Lê Gia hiệu đính
- Dịch từ nguyên tác tiếng Anh: AN
OPEN HEART
- PRACTICING COMPASSION IN EVERYDAY LIFE
* * *
- CHƯƠNG VII
-
- LÒNG TỪ BI
- (COMPASSION)
Lòng từ bi là gì? Lòng từ
bi là lòng ao ước sao cho tất cả mọi người không phải gánh chịu đau
khổ. Qua lòng từ bi, chúng ta khát khao đạt tới sự giác ngộ. Qua lòng từ
bi, chúng ta hứng thú tham gia vào việc luyện tập đức hạnh dẫn dắt chúng
ta đến với Cõi Phật (Buddhahood).Vì thế, chúng ta phải cống hiến hết
mình để phát triển lòng từ bi.
- LÒNG CẢM THÔNG
- (EMPHATHY)
Bước đầu tiên để có được một
tấm lòng từ bi, chúng ta phải phát triển sự thông cảm và gần gũi của
chúng ta đối với mọi người. Chúng ta phải thấu hiểu được mọi mức
độ đau khổ của họ. Chúng ta càng gần gũi với một người nào đó,
chúng ta càng thấy rằng những đau khổ mà người đó đang phải gánh chịu
là "không thể chịu được". Sự gần gũi mà tôi nói ở đây
không phải là sự gần gũi về thể xác, cũng không nhất thiết phải là
sự gần gũi về tình cảm. Đó là cảm xúc về trách nhiệm, về sự quan
tâm đến với mọi người. Để phát huy sự gần gũi như vậy, chúng ta phải
yêu mến mọi người. Chúng ta phải ý thức được rằng sự gần gũi giúp
mọi người cảm thấy an tâm và hạnh phúc hơn. Chúng ta phải nhận thấy
rằng mọi người sẽ tôn trọng chúng ta biết bao một khi chúng ta đối xử
với họ bằng một thái độ nồng ấm. Chúng ta phải chiêm nghiệm về những
khuyết điểm của lòng kiêu ngạo, nhận thức được rằng lòng kiêu ngạo
chỉ làm cho chúng ta đối xử theo chiều hướng phi đạo đức và nhận ra
rằng của cải của cha mẹ chúng ta đã chiếm mất một phần lớn ưu thế
của những người không may mắn như thế nào.
Chúng ta phải chiêm nghiệm về
lòng tốt của mình dành cho mọi người. Điều này cũng là thành quả của
việc đào luyện lòng cảm thông. Chúng ta phải nhận ra rằng của cải của
chúng ta thật sự phụ thuộc vào sự chung sức của mọi người. Mọi thành
quả trong cuộc đời này đều do mọi người góp sức làm việc tích cực
mà ra. Khi chúng ta nhìn xung quanh mình, căn nhà mà chúng ta ở, con đường mà
chúng ta đi, quần áo mà chúng ta mặc, thức ăn mà chúng ta ăn; chúng ta phải
ý thức được rằng tất cả những thứ này đều do mọi người làm ra.
Không có thứ gì tồn tại cho chúng ta hưởng thụ và sử dụng mà không
xuất phát từ lòng tử tế của những người vô danh dành cho chúng ta. Khi
chúng ta suy niệm theo cách này, lòng cảm kích mà chúng ta dành cho mọi người
tăng lên, cả lòng cảm thông và sự gần gũi của chúng ta đối với mọi
người cũng tăng lên.
Chúng ta phải cố gắng ý thức
được sự phụ thuộc của chúng ta vào những người mà chúng ta cảm thấy
yêu thương. Nhận ra được điều này làm cho chúng ta càng gần gũi họ
hơn. Nó đòi hỏi sự quan tâm chăm sóc mọi người lâu dài bằng những
ánh mắt trìu mến thân thương. Chúng ta phải biết được tác động tích
cực to lớn của thái độ cư xử thân thiện của mình. Khi chúng ta kháng
cự lại thái độ ngạo mạn kiêu căng của mình, chúng ta có thể thay thế
vào đó là một thái độ tôn trọng mọi người.
Một điều nữa là chúng ta không
nên mong đợi thái độ của mình đối với mọi người có thể thay đổi
nhanh chóng.
- NHẬN RA ĐAU KHỔ CỦA MỌI NGƯỜI
- (RECOGNIZING THE SUFFERING OF OTHERS)
Sau khi phát triển lòng thông cảm
và sự gần gũi, việc rèn luyện quan trọng tiếp theo trong quá trình tu dưỡng
lòng từ bi của chúng ta là việc hiểu biết tường tận bản chất của
đau khổ . Lòng từ bi của chúng ta đối với mọi người phải xuất phát
từ hiểu biết về những đau khổ của mọi người. Một điều rất rõ
ràng của quá trình suy ngẫm về đau khổ đó là nó có khuynh hướng trở
nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn khi chúng ta tập trung vào chính đau khổ của
chúng ta rồi sau đó mở rộng sang đau khổ của mọi người. Lòng từ bi của
chúng ta đối với mọi người tăng lên khi sự nhận biết của chúng ta về
đau khổ của mọi người tăng lên.
Tất cả chúng ta đương nhiên có
thiện cảm đối với những người đang gánh chịu những đau khổ về bệnh
tật hoặc đau khổ khi mất mát người thân. Đây là một loại đau khổ,
theo Phật giáo gọi là đau khổ của đau khổ.
Để có được lòng từ bi đối với
những người gặp phải những gì Phật giáo gọi là "đau khổ của sự
đổi thay" thì khó khăn hơn. "Đau khổ của sự đổi thay" xảy
ra theo kỳ hạn. Nó có thể là sự thích thú về danh tiếng và của cải.
Đây chính là loại đau khổ thứ hai. Khi chúng ta trông thấy mọi người
thích thú với những thành công trần tục này, thay vì cảm thấy thương xót,
bởi vì chúng ta biết chắc rằng niềm vui đó cuối cùng rồi cũng sẽ kết
thúc và bỏ lại họ với sự thất vọng chán chường, thường thì phản
ứng của chúng ta là cảm thấy thán phục và đôi khi thậm chí là ganh tị.
Nếu chúng ta thông hiểu thật sự về đau khổ và bản chất của đau khổ,
chúng ta sẽ nhận ra rằng danh tiếng và của cải chỉ là tạm bợ và niềm
vui mà chúng đem lại đương nhiên sẽ kết thúc, làm cho người ta phải
đau khổ.
Cũng có một loại đau khổ thứ ba
sâu sắc hơn, nó là sự đau khổ tinh vi nhất. Chúng ta liên tục phải
gánh chịu những đau khổ này, nó là sản phẩm của vòng luẩn quẩn. Bản
chất của vòng luẩn quẩn là chúng ta liên tục chịu ảnh hưởng của những
suy nghĩ và những cảm xúc tiêu cực. Và khi chúng ta chịu sự ảnh hưởng
đó, chính sự tồn tại của chúng ta là một hình thức đau khổ. Loại
đau khổ này kéo dài suốt cuộc đời chúng ta, quay chúng ta trong cái vòng
luẩn quẩn của những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực và những hành vi phi
đạo đức. Tuy nhiên, hình thức đau khổ này rất khó nhận ra. Nó không
phải là một trạng thái đau khổ rõ rệt mà chúng ta gặp phải ở "đau
khổ trong đau khổ", nó cũng không phải là điều trái ngược của
danh tiếng và của cải như chúng ta gặp phải ở "đau khổ của sự
đổi thay". Đau khổ tỏa khắp này là loại đau khổ sâu sắc nhất.
Nó tràn ngập trong mọi khía cạnh của cuộc đời.
Một khi chúng ta trau dồi được sự
thông hiểu sâu sắc về 3 mức độ đau khổ này qua sự từng trải của
chúng ta, chúng ta dễ dàng tập trung tìm hiểu và nhận ra được 3 mức độ
đau khổ của mọi người. Từ đó chúng ta phát triển lòng mong ước mọi
người thoát khỏi sự đau khổ.
Một khi chúng ta kết hợp được cảm
xúc cảm thông của mình đối với mọi người với sự thông hiểu sâu sắc
về đau khổ mà họ gánh chịu, chúng ta có khả năng phát sinh lòng từ bi
chân thành đối với mọi người. Chúng ta phải thực hiện quá trình này
liên tục. Chúng ta có thể so sánh quá trình này với việc chúng ta mồi lửa
bằng cách cọ xát 2 viên đá với nhau. Để có thể cháy được, chúng ta
biết rằng chúng ta phải duy trì được sự ma sát liên tục làm tăng nhiệt
độ tới một mức mà gỗ có thể bén lữa. Tương tự, khi chúng ta cố gắng
phát triển những phẩm chất tinh thần như lòng từ bi, chúng ta phải thường
xuyên áp dụng những kỹ thuật cần thiết để đạt được kết quả
như mong muốn, chứ không phải cứ mãi quanh quẩn với những phương pháp
may rũi.
- LÒNG YÊU THƯƠNG – TỬ TẾ
- (LOVING – KINDNESS)
Vì lòng từ bi là ao ước mọi người
thoát khỏi những đau khổ của mình, lòng yêu thương - tử tế là ao ước
mọi người được hưởng niềm hạnh phúc. Cùng với lòng từ bi, khi rèn
luyện lòng yêu thương - tử tế chúng ta cần phải bắt đầu bằng cách tập
trung cao độ vào việc thiền định của mình rồi sau đó mở rộng phạm
vi quan tâm đến mọi người ngày càng nhiều hơn để cuối cùng thấu hiểu
tường tận mọi đau khổ và hạnh phúc của mọi người. Đồng thời chúng
ta cũng phải chọn một người trung tính (neutral person), một người không
gây chút cảm xúc gì cho ta cả, làm đối tượng thiền định của mình.
Sau đó chúng ta mở rộng thiền định về bạm bè, những thành viên trong
gia đình và cuối cùng là những kẻ thù của chúng ta.
Chúng ta phải tập trungthiền định
về một cá nhân, sau đó phát huy lòng từ bi và lòng yêu thương – tử tế
thật sự dành cho mọi người. Chúng ta phải tập trung thiền định về một
cá nhân,nếu không chúng ta không thể tập trung thiền định để có được
lòng từ bi và lòng yêu thương – tử tế dành cho mọi người. Khi chúng
ta liên kết được việc thiền định của mình với những người mà
chúng ta không thích, chúng ta có thể nghĩ: "Anh ta là một ngoại lệ".
Mục lục | Lời tựa | Giới thiệu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
Chúng tôi chân
thành cảm ơn Phật tử Ngọc Hạnh đã phát âm đánh máy gởi sách này về
cho ban biên tập